Baro Levhasındaki Avukat Bilgilerinin Sorgu Sitelerinde Paylaşılması (Karar: 2020/508)
Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul), 30/06/2020 tarihli bu kararıyla, avukatların iletişim bilgilerini derleyerek yayımlayan “avukat sorgulama/rehber” sitelerinin hukuki durumunu netleştirmiştir. Karar, “alenileştirme” kavramının kamu görevini icra eden meslek grupları özelinde nasıl yorumlanması gerektiğine dair önemli bir rehber niteliğindedir.
1. Olayın Özeti: İzinsiz Avukat Profilleri
İhbar: Bazı avukatlar; ad-soyad, baro sicil numarası, fotoğraf ve e-posta gibi bilgilerinin Türkiye Barolar Birliği (TBB) ve il baroları levhalarından çekilerek, rızaları olmaksızın özel “avukat sorgulama” sitelerinde yayımlandığını belirterek bu içeriklerin kaldırılmasını talep etmiştir.
Sorgulama Sitelerinin Savunması (Genel):
- Bilgilerin kamuya açık baro levhalarından alındığı,
- Amacın, avukat arayışında olan müvekkillerin iletişim bilgilerine daha kolay ulaşmasını sağlamak olduğu,
- Hatalı bilgiler için “Düzelt” veya “Sorun Bildir” butonları ile kişilere kontrol imkânı tanındığı ifade edilmiştir.
2. Kurulun Hukuki Değerlendirmesi: “Alenileştirme” İstisnası
Kurul, şikâyeti Avukatlık Kanunu ve KVKK’nın istisna maddeleri çerçevesinde analiz etmiştir:
A. Baro Levhasına Yazılma Zorunluluğu
1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca, her avukatın baro levhasına yazılması yasal bir zorunluluktur. Baro levhası, avukatlık yetkisinin kullanılması için kamuya ilan edilen resmi bir listedir.
- Tespit: Baro levhasında yayımlanan bilgiler (ad, soyad, büro adresi vb.), avukatın mesleki kimliğini doğrulamak ve ulaşılabilirliğini sağlamak amacıyla kamuoyuna sunulmuştur.
B. Alenileştirilmiş Verilerin İşlenmesi (Md. 5/2-d ve Md. 28/2-b)
KVKK Madde 5/2-d, ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş (kamuya açıklanmış) kişisel verilerin açık rıza aranmaksızın işlenebileceğini hükme bağlar.
- Analiz: Kurul, baro levhasında yer alan bilgilerin; avukatların mesleki faaliyetleri kapsamında kurumsal internet sitelerinde ve resmi mecralarda üçüncü kişilerin erişimine açık şekilde paylaşılması nedeniyle “alenileşmiş veri” statüsünde olduğunu kabul etmiştir.
C. Amaçla Bağlılık ve Genel İlkeler (Md. 4)
Kurul, bu verileri barolardan çekerek yayımlayan sitelerin;
- Baro levhalarındaki bilgilerden farklı veya aşırı bir veri paylaşmadığını,
- Verileri yayımlama amacının (avukata erişim sağlama), baro levhasının varlık amacıyla (avukatın ulaşılabilirliği) çelişmediğini,
- Verilerin güncelliğini sağlama ve düzeltme imkânı sunduğunu saptamıştır.
3. Karar Sonucu: “Hukuka Aykırılık Bulunmadı”
Kurul inceleme neticesinde;
- Söz konusu bilgilerin bizzat ilgili kişilerce (baro levhasına yazılarak) alenileştirildiği,
- Bu verilerin işlenmesinin KVKK Madde 5’teki işleme şartlarına (alenileştirme istisnası) uygun olduğu,
- İşleme faaliyetinin KVKK Madde 4’teki genel ilkelere aykırılık teşkil etmediği,Gerekçeleriyle, bu siteler hakkında Kanun kapsamında yapılacak bir işlem olmadığına karar vermiştir.
4. Özgür Eralp Perspektifi: “Kamusal Veri, Koruma Alanının Dışına Çıkabilir”
Bilişim ve avukatlık hukuku tecrübemizde, avukatların kendi bilgilerinin kontrolsüz mecralarda yayımlanmasından duyduğu tedirginliği anlıyoruz. Ancak Kurul bu kararla çok net bir çizgi çizmiştir: Mesleki faaliyet için kamuya ilan ettiğiniz veriler, artık rıza dışı işlenebilir hale gelir.
Bir yatırımcı avukat vizyonuyla uyarım şudur: Eğer baro levhasına cep telefonu numaranızı veya şahsi e-postanızı eklediyseniz, bu veriler “crawler” denilen botlar tarafından taranıp bu tür rehber sitelerine düşecektir. KVKK bu noktada sizi “ben rıza vermedim” argümanıyla korumaz; çünkü o veriyi baroya vererek alenileşmesine kendiniz onay vermiş sayılırsınız. Ancak, bu siteler baroda bulunmayan özel hayatınıza ilişkin verileri (ev adresi, kişisel fotoğraflar vb.) yayımlarsa veya bilgileri reklam/pazarlama amaçlı suistimal ederse, o zaman “alenileştirme amacı dışına çıkıldığı” gerekçesiyle şikâyet hakkı doğacaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Baro levhasındaki bilgilerimin bu sitelerden silinmesini isteyebilir miyim?
Kurul kararına göre bu siteler yasal bir istisnaya (alenileştirme) dayanmaktadır. Ancak yine de KVKK Md. 11 uyarınca veri sorumlusuna başvurarak “güncel olmayan” veya “yanlış” verilerin düzeltilmesini her zaman isteyebilirsiniz. Çoğu site bu imkânı tanımaktadır.
2. Bu karar doktorlar, mimarlar veya diğer meslek grupları için de geçerli mi?
Evet. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına (Tabip Odası, Mimar Odası vb.) kayıtlı olup, iletişim bilgilerini mesleki rehberlerde alenileştiren tüm profesyoneller için benzer bir mantık yürütülebilir.
3. “Alenileştirme” her türlü kullanımı serbest mi kılar?
Hayır. Veri, sadece alenileştirilme amacına uygun olarak işlenebilir. Bir avukatın numarasını “avukatlık hizmeti almak için ulaşmak” amacıyla kullanmak yasalken; o numarayı “kozmetik ürünü satmak için SMS listesine eklemek” alenileştirme amacına aykırıdır ve cezalandırılır.
4. Fotoğraflarımın yayımlanması biyometrik veri ihlali sayılır mı?
Kurul bu kararda profil fotoğraflarını da alenileştirme kapsamında görmüştür. Eğer fotoğraf sadece “tanınma” amaçlıysa biyometrik veri sayılmaz; ancak yüz tanıma sistemlerinde kullanılacak teknik bir işlemden geçirilirse durum değişir.
5. 2026 yılı itibarıyla bu durum değişti mi?
Kurul’un alenileştirme konusundaki istikrarlı görüşü devam etmektedir. Ancak günümüzde arama motorlarından sildirme (Unutulma Hakkı) gibi ek hukuki yollar, bilginin güncelliğini yitirmesi durumunda kullanılabilmektedir.
Kaynaklar
- KVKK Kurumu – 2020/508 Sayılı Karar Özeti
- 6698 Sayılı KVKK (Madde 5, 28)
- 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu (Madde 6, 66, 75)
- KVKK Uygulama Rehberi
Etiketler
KVKK, Avukat Sorgulama, Baro Levhası, Alenileştirme İstisnası, İletişim Bilgileri, Veri İşleme Şartları, 2020/508 Sayılı Karar, Bilişim Hukuku, Özgür Eralp, TBB Sicil Sorgulama, Mesleki Verilerin Korunması, Veri Sorumlusu Şikâyeti
Avukat-Hukuk Danışmanı,
Dijital İçerik oluşturucu,
Kitle fonlama girişimci ve yatırımcısı,
ODTÜ Felsefe Öğrencisi:)
AÖF Yönetim Bilişim Sistemleri Öğrencisi:),