Arama Motorlarında Unutulma Hakkı: Akademisyen Şikâyeti ve “Denge Testi” Analizi (Karar: 2020/927)

Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul), 08/12/2020 tarihli bu kararıyla, dijital çağın en kritik haklarından biri olan **”Unutulma Hakkı”**nın (Right to be Forgotten) sınırlarını çizmiştir. Karar, bir kamu görevlisinin hakkındaki haberleri arama sonuçlarından sildirme talebini, kamunun bilgi edinme hakkı ile bireyin mahremiyeti arasındaki hassas denge üzerinden incelemektedir.

---

1. Olayın Özeti: “Torpil” İddiası Haberleri ve Arama Sonuçları

Olay: Bir devlet üniversitesinde öğretim üyesi olan şahıs, aynı üniversiteye bir aile yakınının alınmasıyla ilgili çıkan “usulsüzlük/torpil” iddialarını içeren haberlerin, Google vb. arama motorlarında kendi adı aratıldığında listelenmesinden şikâyetçi olmuştur.

İlgili Kişinin İddiası: * Üniversitenin soruşturma açtığı ve usulsüzlük bulmadığı,

• Haberlerin gerçeği yansıtmadığı,
• Bu durumun kendisinin ve yakınının çalışma hayatını ve itibarını olumsuz etkilediği,
• Arama motorunun URL bazlı kaldırma talebini reddettiği belirtilerek, içeriklerin indeksten çıkarılması talep edilmiştir.

---

2. Kurulun Hukuki Değerlendirmesi: “Denge Testi” Kriterleri

Kurul, 23.06.2020 tarihli ilke kararına (2020/481) atıfta bulunarak arama motorlarını veri sorumlusu olarak kabul etmiş ve şu kriterleri somut olaya uygulamıştır:

A. Kamusal Rol ve Bilgi Edinme Hakkı

İlgili kişi bir kamu üniversitesinde görevli bir akademisyendir. Kamu görevlilerinin iş hayatındaki etik tartışmalar, kamunun bilgi edinme hakkı kapsamında değerlendirilir.

B. Bilginin Güncelliği ve Doğruluğu

• Güncellik: Haberler 2020 tarihlidir (Karar tarihi ile aynı yıl). Dolayısıyla bilgi hala güncel ve toplumsal ilginin odağındadır.
• Doğruluk: Üniversitenin soruşturma açtığı bilgisi doğrudur. Haber içeriğinin asılsız olduğu iddiası ise Kurul’un değil, mahkemelerin görev alanıdır.

C. Gazetecilik Faaliyeti ve Çalışma Hayatı

İçerikler basın özgürlüğü ve gazetecilik faaliyeti kapsamında oluşturulmuştur. Bilgiler şahsın özel hayatından ziyade mesleki ve çalışma hayatı ile doğrudan ilişkilidir.

---

3. Karar Sonucu: “İndeksten Çıkarma Talebine Red”

Kurul inceleme neticesinde;

1. Şahsın kamusal yaşamda bir rolü olduğu,
2. Haberlerin güncel olduğu ve çalışma hayatına ilişkin olduğu,
3. Bilginin kişi için hayati bir risk (fiziksel tehlike vb.) doğurmadığı,Gerekçeleriyle, arama motorunun içeriği kaldırmama işlemini yerinde bulmuş ve Kanun kapsamında yapılacak bir işlem olmadığına karar vermiştir.

Önemli Not: Kurul, haberin yalan olduğu iddiasının KVKK konusu değil, genel mahkemelerin (tekzip, tazminat vb.) konusu olduğunu vurgulamıştır.

---

4. Özgür Eralp Perspektifi: “Google Hafızası Silinmez Değildir Ama Zordur”

Bilişim hukuku alanındaki tecrübemizde, unutulma hakkının “geçmişi tamamen temizleme” aracı olarak görüldüğüne sıkça şahit oluyoruz. Ancak bu karar gösteriyor ki; “Unutulmak” için önce “Eskimek” gerekir.

Bir yatırımcı avukat vizyonuyla uyarım şudur: Hakkınızda çıkan bir haber 10-15 yıllık değilse ve haberin içeriği mesleki bir tartışmayı (özellikle kamu göreviyse) içeriyorsa, KVKK Kurumu basın özgürlüğünü mahremiyetin önünde tutmaya meyillidir. Unutulma hakkı; suçsuzluğun kanıtlandığı, üzerinden çok uzun zaman geçtiği veya bilginin artık hiçbir toplumsal değerinin kalmadığı durumlarda çalışan bir “zaman aşımı” mekanizmasıdır. Güncel ve kamusal bir tartışmayı arama motorundan sildirmek, “dijital tarihin sansürlenmesi” olarak görülebilir.

---

Sıkça Sorulan Sorular

1. Adım Google’da aratıldığında çıkan bir haberi nasıl sildiririm?

Önce arama motorunun kendi “Kaldırma Talebi Formu”nu doldurmalısınız. Ret cevabı alırsanız veya cevap gelmezse, 30 gün içinde KVKK Kurumu’na veya doğrudan Sulh Ceza Hakimliğine başvurabilirsiniz.

2. Haberin asılsız olması silinmesi için yeterli mi?

KVKK Kurumu açısından her zaman değil. Kurul, haberin “kişisel veri ihlali” olup olmadığına bakar. Haberin içeriğinin “yalan” olduğu gerekçesiyle silinmesi için genellikle mahkemeden “Erişimin Engellenmesi” kararı alınması gerekir.

3. Kurul’un sildirme kriterleri nelerdir?

Şahsın çocuk olması, bilginin üzerinden çok zaman geçmesi (güncelliğini yitirmesi), verinin “özel nitelikli” (sağlık, din vb.) olması ve bilginin kişinin hayatı için risk oluşturması silinme lehine güçlü kriterlerdir.

4. 2026 yılı itibarıyla unutulma hakkı uygulaması değişti mi?

İlke kararları hala yürürlüktedir. Ancak Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla “Dijital Hafıza” ve “Arşiv Hakkı” kavramları daha da netleşmiş, güncelliğini yitiren haberlerin sildirilmesi kolaylaşmıştır.

5. Bir haberin arama motorundan kaldırılması, sitenin kendisinden silinmesi demek mi?

Hayır. Kurul’un bu kararı sadece indeksleme (listeleme) ile ilgilidir. Haber ilgili gazetenin arşivinde durmaya devam eder ancak adınızla arama yapıldığında karşınıza çıkmaz.

---

Kaynaklar

• KVKK Kurumu – 2020/927 Sayılı Karar Özeti
• 6698 Sayılı KVKK (Madde 7, 11)
• Kişisel Verileri Koruma Kurulu 23.06.2020 Tarih ve 2020/481 Sayılı İlke Kararı

---

Etiketler

KVKK, Unutulma Hakkı, Arama Motoru İndeksleme, Akademisyen Şikâyeti, Kamu Görevlisi Mahremiyeti, Basın Özgürlüğü, 2020/927 Sayılı Karar, Bilişim Hukuku, Özgür Eralp, Denge Testi, Dijital Kimlik Yönetimi, Veri Sorumlusu Google

Daha spesifik bir unutulma hakkı senaryosu (örneğin eski bir ceza kaydı veya çocukluk dönemine ait veriler) hakkında bilgi almak ister misiniz?