Arabuluculara VERBİS Muafiyeti: 2018/75 Sayılı Karar Analizi

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında, veri sorumlularının en kapsamlı idari yükümlülüklerinden biri olan Veri Sorumluları Siciline (VERBİS) kayıt süreci, hukuk profesyonelleri için önemli bir tartışma konusuydu. KVKK Kurulu, Adalet Bakanlığı’ndan gelen görüş talebini değerlendirerek, 05/07/2018 tarihli ve 2018/75 sayılı kararı ile arabulucuları bu kayıt yükümlülüğünden muaf tutmuştur.

Kararın Hukuki Temeli: Kamu Hizmeti ve Yasal Statü

Kurul, arabulucuları VERBİS’e kayıt zorunluluğundan istisna tutarken, Kanun’un 16. maddesinin kendisine verdiği yetkiyi kullanmıştır. Bu kararın alınmasında etkili olan temel unsurlar şunlardır:

• Kanuni Görev: Arabulucuların faaliyetlerinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’ndan kaynaklanması.
• Veri İşlemenin Niteliği: İşlenen verilerin uyuşmazlık çözüm süreciyle sınırlı olması ve mesleki faaliyetin kamu hizmeti niteliği taşıması.

Kritik Hatırlatma: Bu karar sadece VERBİS’e kayıt olma ve veri envanteri hazırlayıp sisteme yükleme zorunluluğunu ortadan kaldırır. Arabulucular, Kanun’un geri kalan tüm maddelerinden (aydınlatma, veri güvenliği, imha vb.) sorumludur.

Kimler İstisna Kapsamında?

2018/75 sayılı karar uyarınca; 6325 sayılı Kanun çerçevesinde sicile kayıtlı olarak faaliyet gösteren tüm arabulucular, VERBİS kayıt yükümlülüğünden istisna tutulmuştur. Bu istisna, bağımsız çalışan arabulucuların üzerindeki bürokratik yükü azaltmayı hedeflemektedir.

Özgür Eralp Perspektifi: “Arabuluculuk Masasında Gizlilik, KVKK’nın Özüdür”

Bilişim hukuku alanındaki 25 yıllık tecrübemiz ve arabuluculuk süreçlerinin teknik altyapısına dair gözlemlerimiz şunu göstermektedir: Arabuluculuk, doğası gereği “gizlilik” ilkesi üzerine kuruludur. Ancak dijitalleşen dünyada bu gizlilik, sadece kapıyı kapatmakla değil, veriyi şifrelemekle sağlanır.

Bir arabulucu olarak VERBİS’ten muaf olmanız, tarafların en mahrem ticari veya kişisel verilerinin sizin bilgisayarınızda ya da bulut hesabınızda çalınması durumunda sizi sorumluluktan kurtarmaz. “Sicile kayıtlı değilim, o halde ceza almam” düşüncesi büyük bir yanılgıdır. Teknik tedbirleri almayan bir arabulucu, veri ihlali durumunda hem KVKK hem de meslek hukuku açısından ağır yaptırımlarla karşılaşabilir. Teknoloji yatırımcısı vizyonuyla tavsiyem; arabulucuların tutanaklarını ve verilerini sakladığı ortamların güvenliğini “en yüksek standartta” tutmalarıdır.

---

SSS (Sıkça Sorulan Sorular)

1. Bir arabulucu olarak VERBİS’e kayıt yaptırmalı mıyım?

Hayır. 2018/75 sayılı Kurul kararı uyarınca arabulucular VERBİS kayıt yükümlülüğünden istisna (muaf) tutulmuştur.

2. Arabuluculuk masasında tarafları aydınlatmak zorunda mıyım?

Kesinlikle evet. İstisna sadece sicile kayıtla ilgilidir. Kanun’un 10. maddesi uyarınca taraflara verilerini hangi amaçla, nasıl ve ne kadar süreyle işlediğinizi anlatan bir Aydınlatma Metni sunmanız yasal bir zorunluluktur.

3. Arabuluculuk görüşmelerini video konferansla (Zoom vb.) yaparsam veri sorumluluğum artar mı?

Evet. Çevrimiçi görüşmelerde verinin yurt dışına aktarımı veya kayıtların güvenliği gibi ek teknik riskler oluşur. Bu durumda veri güvenliği (Md. 12) yükümlülüğünüz daha kritik hale gelir.

4. İstisna kapsamında olmak beni para cezalarından korur mu?

Hayır. Sadece “kayıt olmama” cezasından (Md. 18/ç) muaf olursunuz. Ancak verilerin sızdırılması veya hukuka aykırı işlenmesi durumunda uygulanan diğer idari para cezaları sizin için de geçerlidir.

5. Arabuluculuk büroları/ortaklıkları da muaf mı?

Karar, arabuluculuk faaliyetini icra eden gerçek kişilere yöneliktir. Ancak mesleki faaliyet arabuluculuk kanunundan kaynaklandığı sürece, bu faaliyetle sınırlı işlenen veriler istisna kapsamında değerlendirilmektedir.

---

Kaynaklar

• KVKK Kurumu – 2018/75 Sayılı Karar Metni
• 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Madde 16)
• 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
• Veri Sorumluları Sicili Hakkında Yönetmelik
• Kişisel Veri Güvenliği Rehberi (Teknik ve İdari Tedbirler)