İcra Takibinde “Kardeşe SMS” İhlali: Avukata 50.000 TL Ceza (Karar: 2020/26)
Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul), 14/01/2020 tarihli bu kararıyla, özellikle icra ve tahsilat süreçlerinde sıkça karşılaşılan “borçlunun yakınına ulaşma” yönteminin KVKK sınırlarını nasıl aştığını netleştirmiştir. Karar, avukatların yargısal faaliyet yürütürken KVKK’dan tamamen muaf olmadıklarını ve borçlu dışındaki üçüncü kişilere veri ifşasının ağır yaptırımları olduğunu tescil etmektedir.
1. Olayın Özeti: Borç Bilgisinin Kardeşe İfşası
Olay: Bir bankaya borcu olan vatandaşın icra takibi bir hukuk bürosu tarafından yürütülmektedir. Borçluya ulaşamayan veya caydırmak isteyen avukatlık bürosu, borçlunun yıllardır görüşmediği kardeşinin telefon numarasına; borçlunun adını, borçlu olduğu bankayı ve icra bilgilerini içeren bir SMS göndermiştir.
Avukatın Savunması: * Avukatların yargının kurucu unsuru olduğu ve Kanun’un 28. maddesindeki (yargılama faaliyetleri) istisna kapsamında oldukları,
- Numaranın ofise gelen ve “yakınıyım” diyen kimliği belirsiz birinden temin edildiği,
- Bankaya verilen bilgilerin zaten “alenileşmiş” sayıldığı,
- Mesajda borç miktarı gibi detayların yer almadığı iddia edilmiştir.
2. Kurulun Hukuki Değerlendirmesi: “Avukat Veri Sorumlusudur”
Kurul, avukatın savunmalarını tek tek çürüterek veri güvenliği ihlalini şu esaslara dayandırmıştır:
A. Yargı İstisnası Her Durumda Geçerli Değildir (Md. 28)
KVKK Madde 28 uyarınca yargı makamlarının yargılama faaliyetleri istisnadır; ancak:
- Bir avukatın borcu tahsil etmek veya borçluyu ikna/taciz etmek amacıyla borç bilgilerini üçüncü kişilerle (kardeş, akraba vb.) paylaşması yargılama veya infaz işlemi sayılamaz. Bu, ticari ve idari bir veri işleme faaliyetidir.
B. “Alenileşme” Yanılgısı
Borçlunun bilgilerini bankaya vermiş olması, bu verilerin herkese açıldığı veya “alenileştiği” anlamına gelmez. Veri sadece banka ve yasal temsilcisi (avukat) ile sınırlı kalmalıdır.
C. Üçüncü Kişiye Veri İfşası (Md. 12)
Avukatın, borçlu ile hiçbir hukuki bağı olmayan kardeşinin telefon numarasını sisteme kaydetmesi ve bu numaraya borçlunun özel bilgilerini göndermesi, verilerin hukuka aykırı olarak ifşasıdır.
- Kusur: Kimliği belirsiz birinden alınan numaranın doğruluğu teyit edilmeden veri paylaşılması, veri sorumlusunun alması gereken teknik ve idari tedbirlerin (Md. 12) açıkça ihlalidir.
3. Karar Sonucu: 50.000 TL İdari Para Cezası
Kurul inceleme neticesinde;
- Borçluya ait kişisel verilerin (ad, banka, icra bilgisi), numaranın aidiyeti doğrulanmadan üçüncü bir kişiyle (kardeş) paylaşılmasının hukuka aykırı olduğu,
- Avukatın veri güvenliğini sağlama yükümlülüğünü yerine getirmediği,Gerekçeleriyle, veri sorumlusu avukat hakkında 50.000 TL (2020 yılı değeri) idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir.
4. Özgür Eralp Perspektifi: “Tahsilat Baskısı Hukukun Önüne Geçemez”
Bilişim ve icra hukuku alanındaki tecrübemizde, alacak tahsilatını hızlandırmak için borçlunun ailesini, iş yerini veya komşularını aramanın maalesef bir “yöntem” olarak kullanıldığını görüyoruz. Ancak bu karar, “dolaylı baskı” kurma yönteminin KVKK duvarına çarptığının en net kanıtıdır.
Bir yatırımcı avukat vizyonuyla uyarım şudur: Avukatlık mesleği, veri işleme konusunda geniş yetkiler verse de bu yetki sadece borçlunun şahsı ve resmi mercilerle sınırlıdır. “Ofise gelen biri numarayı verdi” şeklindeki bir savunma, hukuk dünyasında “geçerli bir veri elde etme yöntemi” değildir. Avukatlar, kullandıkları icra yazılımlarına veri girişi yaparken verinin kaynağını doğrulamalı ve üçüncü kişilerin “rahatsız edilmeme hakkını” gözetmelidir. Aksi takdirde, tahsil edilecek alacaktan çok daha büyük bir idari para cezasıyla karşılaşmak kaçınılmazdır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Borcum yüzünden avukat kardeşimi veya ailemi arayabilir mi?
Hayır. Borç şahsidir. Avukat, borçlu dışında birine borç hakkında bilgi veremez ve mesaj atamaz. Bu durum hem KVKK hem de avukatlık meslek ilkeleri ihlalidir.
2. Avukatlar KVKK’dan tamamen muaf mıdır?
Hayır. Sadece dava açma, dilekçe verme gibi doğrudan “yargısal” işlemlerde istisna vardır. Ancak müvekkil yönetimi, pazarlama veya tahsilat amaçlı iletişimlerde tam sorumludurlar.
3. “Numarayı bir tanıdığı verdi” savunması neden kabul edilmedi?
Çünkü KVKK uyarınca verinin hukuka uygun bir “işleme şartına” (açık rıza, kanun, sözleşme vb.) dayanması gerekir. Kimliği belirsiz birinin sözlü beyanı bir işleme şartı değildir.
4. 50.000 TL ceza 2026’da ne kadar olur?
Yeniden değerleme oranları ile 2020’deki 50.000 TL, bugün (2026) yüz binlerce liralık bir yaptırıma tekabül etmektedir.
5. Akrabamın borcu için bana mesaj gelirse ne yapmalıyım?
Gelen mesajın ekran görüntüsünü alın. Önce avukata/hukuk bürosuna yazılı başvurarak numaranızın silinmesini ve verinin kaynağını sorun. Yanıt alamazsanız veya tatmin olmazsanız Kurul’a şikayette bulunun.
Kaynaklar
- KVKK Kurumu – 2020/26 Sayılı Karar Özeti
- 6698 Sayılı KVKK (Madde 5, 12, 18 ve 28)
- 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu
Etiketler
KVKK, Avukat İhlali, İcra Takibi, Veri İfşası, Üçüncü Kişi Verisi, İdari Para Cezası, 2020/26 Sayılı Karar, Bilişim Hukuku, Özgür Eralp, Borçlu Hakları, Yargı İstisnası, Veri Güvenliği, Tahsilat Tacizi
Avukat-Hukuk Danışmanı,
Dijital İçerik oluşturucu,
Kitle fonlama girişimci ve yatırımcısı,
ODTÜ Felsefe Öğrencisi:)
AÖF Yönetim Bilişim Sistemleri Öğrencisi:),