Ticari Reklamlarda Yeni Dönem: Influencer, Yapay Zekâ ve İndirim Kuralları Değişti
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği - 1 Temmuz 2026
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 1 Temmuz 2026 tarihli (Sayı: 33297) Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik değişikliği, dijital pazarlama dünyasında taşları yerinden oynatıyor. 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan bu düzenlemeler; sosyal medya etkileyicilerinden (influencer) yapay zekâ kullanımına, sahte internet yorumlarından hedefli reklamcılığa kadar e-ticaretin tüm aktörleri için çok sıkı kurallar ve şeffaflık zorunlulukları getiriyor.
1. Sosyal Medya Etkileyicileri (Influencer) İçin Katı Şeffaflık
Yönetmeliğe eklenen yeni maddelerle, sosyal medya üzerinden tanıtım yapan kişilerin tüketiciyi yönlendirmesi kesin kurallara bağlandı:
- “Reklam” İbaresi Zorunluluğu: Bedelsiz ürün alınması, indirim sağlanması, etkinlik daveti veya çekiliş paylaşımı gibi en ufak bir menfaat ilişkisinde dahi paylaşımın “Reklam” veya “Tanıtım” olduğu açıkça belirtilmek zorundadır.
- Görünürlük Şartı: Reklam etiketi; tüketicinin ekranı kaydırmasına gerek kalmadan ilk bakışta okunabilir olmalı ve videolu içeriklerin başında muhakkak “[reklam veren] hakkında reklam/tanıtım içerir” ibaresi yer almalıdır.
2. Reklamlarda “Yapay Zekâ” Kullanım Sınırları
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte reklam içeriklerinde sentetik verilerin tüketiciyi aldatmasını önlemek adına Türkiye’de ilk kez yasal sınırlar çizildi:
- Dijital Kopya Yasağı: Gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının, bir malı veya hizmeti sanki bizzat deneyimlemiş gibi tavsiye ettiği izlenimi veren reklamlar kesin olarak yasaklanmıştır.
- Tüketiciyi Bilgilendirme: Tüketicinin satın alma kararını etkileyecek boyutta bir yapay zekâ veya insandan ayırt edilemeyen dijital karakter kullanıldığında, bu durum reklamda açıkça belirtilmelidir.
3. İndirimli Satışlarda “Son 10 Gün” Kuralı
Tüketicilerin, fiyatları önce şişirip sonra sahte indirim uygulayan satıcılardan korunması amacıyla baz fiyat hesaplama yöntemi değiştirildi:
- Bir ürün indirime girdiğinde, indirim yüzdesinin hesaplanmasında o ürünün indirimin başladığı tarihten önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyatı esas alınacaktır. (Çabuk bozulabilen gıdalarda ise bir önceki fiyat dikkate alınır.)
- Bir platformdaki (örneğin mağazadaki) fiyat, başka bir kanaldaki (örneğin web sitesindeki) indirim için baz alınamayacaktır.
4. Tüketici Yorumlarına “Satın Alma” Zorunluluğu
E-ticaret platformlarındaki sahte yıldız ve yorum manipülasyonlarına karşı çok ciddi bir adım atıldı:
- İnternet sitelerindeki değerlendirmeler yalnızca ilgili malı veya hizmeti gerçekten satın alan kişiler tarafından yapılabilecektir. Satın alım doğrulaması yapamayan platformların yorum yayımlaması yasaktır.
- Olumlu veya olumsuz tüm yorumlar hiçbir yönlendirme yapılmadan en az 1 yıl süreyle yayımlanmak zorundadır. Yorumu yayımlanmayan tüketiciye derhal gerekçeli bildirim yapılmalıdır.
- Satışı artırmak için sahte değerlendirme yaptırmak veya onaylayıcı ifade yazdırmak üzere hizmet satın almak yasaklanmıştır.
5. Çevresel Beyanlar (Yeşil Aklama) ve Hedefli Reklamcılık
Şirketlerin “doğa dostu”, “sürdürülebilir” gibi altı boş ifadelerle tüketicileri aldatmasının (Greenwashing) önüne geçiliyor:
- Çevresel fayda iddiaları; üniversiteler, akredite veya bağımsız test kuruluşlarından alınacak belgelerle ispatlanmak zorundadır.
- Hedefli Reklamcılık: İnternetteki ayak izlerimize göre karşımıza çıkan reklamların hangi kriterlere göre gösterildiği tüketiciye sunulmak zorundadır. Ayrıca çocukların verilerine dayalı profilleme ile onlara özel hedefli reklam yapılması yasaklanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Soru 1: İşletmemin web sitesindeki eski sahte yorumları silmeli miyim?
Cevap: Kesinlikle. 1 Ağustos 2026 itibarıyla, satın alma geçmişi ile doğrulanamayan yorumların yayımlanması hukuka aykırı olacaktır. Mevcut değerlendirme altyapınızı bu tarihe kadar güncellemeniz şarttır.
Soru 2: Sadece hediye ürün gönderdiğimiz bir influencer, para almasa da “reklam” yazmak zorunda mı?
Cevap: Evet. Yönetmelik, maddi kazancın yanı sıra “ücretsiz veya indirimli mal/hizmet sağlanması” durumlarını da açıkça menfaat kapsamına almış ve “Reklam” etiketini zorunlu kılmıştır.
Soru 3: Yapay zeka ile ürettiğimiz hayali bir karakteri (maskot) reklamlarda oynatabilir miyiz?
Cevap: Oynatabilirsiniz; ancak bu karakter insandan ayırt edilemeyecek kadar gerçekçiyse veya tüketiciyi etkileyecek boyutta yapay zeka kullanılmışsa, bunun yapay zeka olduğu reklamda açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmelidir.
Soru 4: Son 10 gün kuralı tüm e-ticaret sitelerinde geçerli mi?
Cevap: Evet. İndirimli satış yapan tüm satıcılar ve aracı hizmet sağlayıcılar (pazar yerleri) fiyat politikalarını ve algoritmalarını “son 10 günün en düşük fiyatı” kuralına göre revize etmek zorundadır.
Kaynaklar ve Dış Bağlantılar
- T.C. Resmî Gazete: 1 Temmuz 2026 Tarihli ve 33297 Sayılı Gazete – Yönetmelik Değişikliği
- T.C. Ticaret Bakanlığı: Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 10/1/2015 Tarihli Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği
Avukat-Hukuk Danışmanı,
Dijital İçerik oluşturucu,
Kitle fonlama girişimci ve yatırımcısı,
ODTÜ Felsefe Öğrencisi:)
AÖF Yönetim Bilişim Sistemleri Öğrencisi:),