Vefat Eden Kişilerin Verilerine Erişim ve Mirasçıların Durumu: 2019/273 Sayılı Karar Analizi

Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul), 18/09/2019 tarihli bu kararıyla, kişisel verilerin korunması hukukunun en temel sınırlarından birini çizmiştir: Ölü kişilerin verileri KVKK kapsamında mıdır? Karar, mirasçıların vefat eden yakınlarına ait verilere erişim taleplerinde KVKK’nın neden bir dayanak oluşturamayacağını net bir şekilde ortaya koymaktadır.

---

1. Olayın Özeti: Klinikten Veri İsteyen Mirasçı

Olay: 2018 yılında vefat eden bir kişinin eşi, yasal mirasçı sıfatıyla eşinin tedavi gördüğü klinikten tüm tıbbi kayıtları ve medikal bilgileri talep etmiştir. Klinik, “resmi olmayan yollarla veri paylaşılamayacağı” gerekçesiyle bu talebi reddetmiştir. Bunun üzerine ilgili kişi, “veriye erişim hakkı” çerçevesinde Kurul’a şikayette bulunmuştur.

---

2. Kurulun Hukuki Değerlendirmesi: “Kişilik Ölümle Sona Erer”

Kurul, talebi reddederken KVKK ve Türk Medeni Kanunu arasındaki yapısal bağı şu şekilde analiz etmiştir:

A. “İlgili Kişi” Tanımı (Md. 3)

KVKK’nın 3. maddesine göre “ilgili kişi”, kişisel verileri işlenen gerçek kişidir. Hukuk sistemimizde “gerçek kişi” kavramı canlı insanları kapsar.

B. Kişiliğin Sona Ermesi (TMK Md. 28)

Türk Medeni Kanunu’nun 28. maddesi uyarınca; “Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer.”

• Sonuç: Kişilik ölümle sona erdiği için, vefat eden bir kişi artık KVKK anlamında korunması gereken bir “ilgili kişi” statüsünde değildir.

C. Başvuru Hakkının Şahsiliği (Md. 11)

KVKK Madde 11, kişilere kendileri ile ilgili veriler hakkında bilgi talep etme hakkı tanır.

• Engel: Başvuruyu yapan kişi kendi verisini değil, bir başkasının (vefat eden eşinin) verisini talep etmektedir. Bu durum, KVKK’nın “şahsa sıkı sıkıya bağlı haklar” mantığına aykırıdır.

---

3. Karar Sonucu: “Kanun Kapsamı Dışında”

Kurul inceleme neticesinde;

1. Talep edilen verilerin başvuru sahibine değil, ölmüş bir kişiye ait olması,
2. Ölmüş kişilerin KVKK kapsamında “ilgili kişi” tanımına girmemesi,Gerekçeleriyle, 6698 sayılı Kanun kapsamında yapılacak bir işlem bulunmadığına karar vermiştir.

---

4. Özgür Eralp Perspektifi: “KVKK Biter, Veraset ve Sağlık Mevzuatı Başlar”

Bilişim hukuku alanındaki tecrübemizde, vefat eden yakınlarının banka dökümlerine, sosyal medya hesaplarına veya tıbbi kayıtlarına ulaşmak isteyen mirasçıların genellikle KVKK’ya sarıldığını görüyoruz. Ancak bu karar, KVKK’nın ölüleri kapsamadığını hatırlatan soğuk ama gerçek bir hukuki tespittir.

Bir yatırımcı/avukat vizyonuyla uyarım şudur: Mirasçıların bu verilere ulaşması imkansız değildir, sadece yolu KVKK değildir.

• Tıbbi Kayıtlar İçin: Sağlık Bakanlığı’nın “Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik” hükümleri uyarınca, mirasçılar veraset ilamı ile birlikte ilgili sağlık kuruluşuna başvurabilir veya mahkemeden bu verilerin celbini isteyebilir.
• Dijital Miras: Sosyal medya veya banka kayıtları için “Dijital Miras” davası açılarak mahkeme kanalıyla erişim izni alınabilir.Kısacası; ölmüş birinin verisi için Kurul’a gitmek, yanlış kapıyı çalmaktır. Doğru adres, Sulh Hukuk Mahkemeleri ve özel mevzuat hükümleridir.

---

Sıkça Sorulan Sorular

1. Vefat eden babamın banka hesap hareketlerini KVKK ile görebilir miyim?

Hayır. Banka “KVKK gereği sır saklamalıyım” dese bile, siz de “KVKK gereği erişim hakkım var” diyemezsiniz. Bu talebi veraset ilamı ile bankaya, sonuç alamazsanız mahkemeye yöneltmelisiniz.

2. Ölmüş birinin verilerinin internette izinsiz paylaşılması suç değil mi?

KVKK kapsamında Kurul bir ceza kesmeyebilir; ancak vefat eden kişinin hatırasına hakaret veya mirasçıların kişilik haklarının zedelenmesi gerekçesiyle Türk Ceza Kanunu ve Medeni Kanun kapsamında dava açılabilir.

3. “Dijital Miras” kavramı bu kararla bitti mi?

Hayır. Bu karar sadece “KVKK Kurulunun bu konuda yetkili olmadığını” söyler. Miras hukuku açısından vefat eden kişinin dijital malvarlığı (kripto paralar, ticari hesaplar vb.) hala mirasçıların ilgi alanındadır.

4. Kurul neden “ölüleri” kapsam dışı bırakıyor?

Çünkü kişisel verilerin korunması hakkı, “insan onuru” ve “kişilik hakları” ile doğrudan bağlantılıdır. Hukuk tekniği açısından ölülerin kişilik hakları, mirasçıları aracılığıyla “hatıranın korunması” şeklinde farklı yasalarla korunur.

5. Sağlık verilerine ulaşmak için en kısa yol nedir?

E-Nabız sistemindeki “Mirasçılarımın verilerime erişimine izin ver” seçeneği hayattayken işaretlenmişse işlem çok kolaydır. Eğer işaretlenmemişse, mahkemeden alınacak bir karar ile ilgili kuruma başvurulmalıdır.

---

Kaynaklar

• KVKK Kurumu – 2019/273 Sayılı Karar Özeti
• 6698 Sayılı KVKK (Madde 3, 11)
• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu (Madde 28)
• Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik

---

Etiketler

KVKK, Ölü Kişilerin Verileri, Mirasçı Hakları, Kişilik Hakları, Veriye Erişim, 2019/273 Sayılı Karar, Bilişim Hukuku, Özgür Eralp, Dijital Miras, Tıbbi Kayıtlara Erişim, TMK 28, İlgili Kişi Tanımı