Memur Sicil ve Soruşturma Dosyaları Neden Silinmez? 2018/69 Sayılı Karar Analizi
Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul), 28/06/2018 tarihli bu kararı ile kamu hukukunda “saklama yükümlülüğü” ile “kişisel verilerin silinmesi” arasındaki dengeyi net bir şekilde ortaya koymuştur. Karar, özellikle devlet memurlarının geçmişteki soruşturma dosyalarının imha edilip edilemeyeceğine dair çok önemli bir yasal çerçeve çizmektedir.
1. Olayın Özeti: “Geçmişteki Soruşturma Kayıtlarımı Silin” Talebi
Olay: Bir devlet memuru, görev süresi boyunca hakkında açılmış olan inceleme ve soruşturma dosyalarına ait belgelerin imha edilmesini talep etmiştir. Veri sorumlusu olan kamu kurumu, bu talebi reddedince konu Kurul’a intikal etmiştir.
Memur, KVKK Madde 7 uyarınca “işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalktığını” savunarak bu verilerin yok edilmesini istemiştir.
2. Kurulun Hukuki Değerlendirmesi: “Özel Kanunlar Genel Kanunu Sınırlar”
Kurul, talebi reddederken KVKK’nın genel silme kuralının, diğer özel mevzuatlar tarafından nasıl sınırlandığını şu dayanaklarla açıklamıştır:
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu (Md. 109): Kanun, her memur için bir özlük dosyası tutulmasını emreder. Bu dosyada memurun ödülleri kadar disiplin cezaları, inceleme ve soruşturma raporları da bulunmak zorundadır.
- Kamu Personeli Genel Tebliği: Görevi sona eren memurların dahi özlük dosyalarının kurumlarınca saklanmaya devam edeceği açıkça belirtilmiştir.
- Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik: Kararın en çarpıcı noktası burasıdır. Yönetmelik, memuriyet sicil dosyalarını “arşivlik malzeme” olarak tanımlar ve saklama süresini “son işlem tarihi üzerinden 101 yıl” olarak belirlemiştir.
- Saklama Amacının Devamı: Kurul, memuriyet dosyasındaki verilerin sadece disiplin için değil, emeklilik hakları, devletin geçmişe dönük idari tarihçesi ve hukuki hakların korunması gibi amaçlarla işlendiğini ve bu “meşru sebeplerin” henüz ortadan kalkmadığını saptamıştır.
3. Karar Sonucu: “İşleme Şartları Ortadan Kalkmamıştır”
Kurul inceleme neticesinde;
- İmha edilmesi istenen belgelerin 657 sayılı Kanun gereği özlük dosyasında bulunması gereken yasal belgeler olduğu,
- Mevzuat uyarınca bu belgelerin 101 yıl boyunca saklanması gerektiği,
- Dolayısıyla KVKK Madde 7’de belirtilen “işlemeyi gerektiren sebeplerin ortadan kalkması” durumunun somut olayda gerçekleşmediği,Gerekçeleriyle, kamu kurumunun silme talebini reddetmesini hukuka uygun bulmuştur.
4. Özgür Eralp Perspektifi: “Dijital Hafıza ve Devlet Arşivi”
Bilişim hukuku dünyasında “Unutulma Hakkı” bireyler için çok güçlü bir hak olsa da, söz konusu olan “Devlet Kayıtları” olduğunda işler değişir. Devlet, kendi memuruyla olan ilişkisini yüzyılı aşan bir süre boyunca belgelemek zorundadır. Bu sadece bir ceza kaydı değil, aynı zamanda devletin kurumsal hafızasıdır.
Bir yatırımcı avukat vizyonuyla uyarım şudur: Kamu personeli, sicillerindeki bir soruşturma kaydını “üzerinden zaman geçti” diyerek KVKK üzerinden sildiremez. Ancak bu verilerin hukuka aykırı şekilde başkalarıyla paylaşılmasına veya sicil dosyasının amacı dışında kullanılmasına karşı KVKK kalkanını sonuna kadar kullanabilir. Yani verinin “saklanması” hukukidir, ancak “keyfi işlenmesi” ihlaldir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Emekli olduktan sonra sicil dosyam silinir mi?
Hayır. Devlet Arşiv Hizmetleri mevzuatı gereği, özlük dosyanız son işlem tarihinden itibaren 101 yıl boyunca saklanmaya devam eder.
2. Soruşturma dosyamdan “aklandım”, yine de dosyada kalması yasal mı?
Evet. İnceleme neticesinde suçsuz bulunmanız dahi o sürecin bir parçasıdır ve dosyanın bütünlüğü içinde saklanması gerekir.
3. Kurum, özlük dosyamdaki bir bilgiyi başka bir kuruma verebilir mi?
Eğer bu aktarım yasal bir görevin yerine getirilmesi (örneğin kurumlar arası nakil) için gerekliyse mümkündür. Ancak keyfi paylaşımlar KVKK ihlalidir.
4. “101 yıl” kuralı neden var?
Bu süre, memurun vefatından sonra dahi mirasçılarının emeklilik, dul ve yetim aylığı gibi haklarını ispatlayabilmesi ve devletin idari tarihini koruması için belirlenmiş bir “güvenlik” süresidir.
5. Özel sektörde çalışanlar için de bu süreler geçerli mi?
Hayır, özel sektörde saklama süreleri genellikle İş Kanunu ve SGK mevzuatı uyarınca 10-15 yıl (zamanaşımı süreleri) ile sınırlıdır. 101 yıllık saklama yükümlülüğü kamu personeline özgüdür.
Kaynaklar
- KVKK Kurumu – 2018/69 Sayılı Karar Özeti
- 6698 Sayılı KVKK (Madde 7)
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu (Madde 109)
- Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik
Etiketler
KVKK, Memur Sicili, Özlük Dosyası, 101 Yıl Kuralı, Veri İmhası, Arşiv Mevzuatı, Soruşturma Dosyası, Bilişim Hukuku, Özgür Eralp, Kamu Hukuku, Veri Saklama Süreleri, 657 Sayılı Kanun, Unutulma Hakkı
Avukat-Hukuk Danışmanı,
Dijital İçerik oluşturucu,
Kitle fonlama girişimci ve yatırımcısı,
ODTÜ Felsefe Öğrencisi:)
AÖF Yönetim Bilişim Sistemleri Öğrencisi:),