Kasadaki SMS Tuzağına KVKK Dur Dedi: 2025/1072 Sayılı İlke Kararı

Mağaza kasalarında veya online alışveriş sırasında “Ödemeniz için telefonunuza gelen kodu söyler misiniz?” sorusuyla karşılaşmayan kalmadı. Ancak KVKK Kurulu, 10/06/2025 tarihli ve 2025/1072 sayılı bu çok yeni ve kritik ilke kararı ile bu yöntemin arkasına gizlenen “rızasız reklam” dönemine ağır yaptırımlar getirdi.

SMS Koduyla Gelen Gizli Onaylar

Kurul, yaptığı incelemelerde veri sorumlularının (mağazalar, e-ticaret siteleri vb.) ödeme veya fatura bahanesiyle istedikleri SMS kodlarını, aslında tüketicinin haberi olmadan “Ticari Elektronik İleti” (reklam SMS’i) onayına dönüştürdüğünü tespit etmiştir. Bu durum, kişisel verilerin korunması hukukundaki dürüstlük ve şeffaflık ilkelerinin açık bir ihlalidir.

Mevzuat Vurgusu (KVKK Md. 3): Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızadır. Kodun ödeme için zorunlu gibi gösterilmesi, özgür iradeyi sakatlar.

Kararın Getirdiği Yeni Kurallar ve Yasaklar

Kurul, bu “yanıltıcı” uygulamaların önüne geçmek için veri sorumlularına şu talimatları vermiştir:

• Katmanlı Aydınlatma: Kasiyer veya görevli, SMS kodu istenmeden önce bu kodun ne işe yarayacağını (örneğin; “Bu kod reklam izni içindir”) açıkça sözlü olarak belirtmelidir.
• Torba Onay Yasağı: Tek bir SMS koduyla hem üyelik sözleşmesi, hem veri işleme izni hem de reklam izni alınamaz. Her bir işlem için ayrı ayrı seçenek sunulmalıdır.
• Hizmet Şartı Yapılamaz: “Reklam onay kodu vermezseniz ödeme yapamazsınız” veya “Fatura kesemeyiz” gibi dayatmalar yasaktır. Reklam izni, ürün veya hizmet sunumunun bir ön şartı haline getirilemez.
• Personel Eğitimi: Veri sorumluları, mağaza çalışanlarını bu konuda eğitmek ve vatandaşı yanlış yönlendirmelerini engellemekle yükümlüdür.

Özgür Eralp Perspektifi: “Rıza, Bir Kandırmaca Aracı Değildir”

25 yıllık bilişim hukuku kariyerimde, teknolojinin hukuku “arkadan dolanmak” için kullanıldığı pek çok senaryo gördüm. Kasa başında aceleyle alınan o SMS kodları, aslında dijital mahremiyetinizin anahtarıdır. Bir yatırımcı avukat olarak işletmelere uyarım şudur: Müşterinizi yanıltarak aldığınız rıza, size pazarlama başarısı değil, KVKK’nın 18. maddesi uyarınca ağır idari para cezaları ve itibar kaybı olarak dönecektir. Geleceğin ekonomisi, “kurnazlık” üzerine değil, “güven” üzerine inşa edilmektedir.

---

Sıkça Sorulan Sorular

1. Kasiyer “Ödeme için kod gerekiyor” dedi ama bana reklam mesajları gelmeye başladı. Ne yapabilirim?

Bu durum 2025/1072 sayılı ilke kararına doğrudan aykırıdır. İlgili firmaya başvurarak rızanızın yanıltma yoluyla alındığını belirterek iptalini isteyebilir, ardından KVKK Kurumu’na şikayette bulunabilirsiniz.

2. SMS kodu vermezsem alışveriş yapamaz mıyım?

Hayır. Reklam izni içeren kodların verilmesi bir zorunluluk değildir. Firma, kodu vermemeniz durumunda da size ürünü satmak ve faturasını (kağıt veya e-arşiv olarak) iletmek zorundadır.

3. “Puan kazanmak için kod gerekiyor” denilmesi hukuka uygun mu?

Eğer kod sadece puan yükleme amaçlıysa sorun yoktur. Ancak bu kod aynı zamanda reklam izni de alıyorsa, bunun öncesinde size “Puan yükleme ve reklam iletisi onayı için” şeklinde net bir aydınlatma yapılması şarttır.

4. SMS içeriğinde sadece kod mu yazmalı?

Hayır. Kurul, SMS içeriğinde de bu kodun ne amaçla gönderildiğine dair (örn: “Pazarlama izni onay kodunuz: 12345”) kısa bir bilgilendirme kanalının bulunmasını istemektedir.

5. Şirketler neden reklam onayı için bu kadar ısrarcı?

Ticari elektronik ileti izinleri, şirketler için pazarlama değeri taşıyan verilerdir. Ancak 2025 yılındaki bu yeni düzenleme, bu verilerin “etik ve hukuki” yollarla toplanmasını mecbur kılmıştır.

---

Kaynaklar

• KVKK Kurumu – 2025/1072 Sayılı İlke Kararı
• Resmî Gazete – 26 Haziran 2025 (Sayı: 32938)
• 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Madde 5, 10, 12)
• Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ
• 6563 Sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun