İnternetteki Veri Sahipsiz Değildir: Gayrimenkul Şirketine 50.000 TL Ceza (Karar: 2020/67)

Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul), 27/01/2020 tarihli bu kararıyla, reklam ve pazarlama sektöründe çok sık başvurulan “veriyi internetten bulduk” savunmasını geçersiz kılmıştır. Karar, bir verinin internette erişilebilir olmasının (alenileşme), o verinin her türlü ticari amaçla kullanılabileceği anlamına gelmediğini (“alenileştirme amacı” ilkesi) bir kez daha tescil etmiştir.

---

1. Olayın Özeti: İnternetten Toplanan Numaralara SMS Yağmuru

Olay: Bir vatandaş, kendisine rızası dışında SMS gönderen bir gayrimenkul şirketini Kurul’a şikayet etmiştir.

Şirketin Savunması: * Verilerin sadece ad, soyad ve telefondan ibaret olduğu,

• Bu bilgilerin “herkese açık bilgi kaynaklarından” (internet siteleri vb.) temin edildiği,
• Ancak şu an bu kaynakların linklerinin aktif olmadığı,
• Şikayet sonrası numaranın derhal silindiği ifade edilmiştir.

---

2. Kurulun Hukuki Değerlendirmesi: “Alenileştirme İradesi”

Kurul, verinin internette bulunmasını KVKK Madde 5/2-d (Alenileştirme) kapsamında şu kriterlere göre incelemiştir:

A. Alenileştirme Her Kullanıma İzin Vermez

Bir verinin sadece “herkesin görebileceği bir yerde” olması, onun hukuken alenileştiği anlamına gelmez. Alenileştirmeden söz edebilmek için kişinin bu veriyi kamuoyuna açıklama iradesi olmalıdır.

• Örnek: Bir kişinin numarasını bir eşyasını satmak için ilana koyması, o numaranın sadece “satış” için kullanılmasını sağlar; gayrimenkul reklamı gönderilmesi için değil.

B. Amaca Aykırılık İlkesi

Alenileştirilen kişisel verilerin, ancak alenileştirme amacı kapsamında işlenmesi zorunludur.

• Karar: İlgili kişi, iletişim bilgilerini internette paylaşmış olsa bile, bu bilgileri bir gayrimenkul şirketinden reklam mesajı almak amacıyla paylaşmamıştır. Dolayısıyla şirketin bu veriyi reklam amacıyla kullanması hukuka aykırıdır.

C. İspat Yükümlülüğü

Şirket, veriyi internetten bulduğunu ancak linklerin artık aktif olmadığını beyan etmiştir. Veri sorumlusu, veriyi hukuka uygun bir işleme şartına dayandırdığını ispat edememiştir.

---

3. Karar Sonucu: 50.000 TL İdari Para Cezası

Kurul inceleme neticesinde;

1. İlgili kişinin açık rızasının alınmadığı,
2. “Alenileştirme” istisnasının amaca aykırı şekilde kötüye kullanıldığı,
3. Veri güvenliği yükümlülüğünün (Md. 12/1) ihlal edildiği,Gerekçeleriyle, gayrimenkul şirketi hakkında 50.000 TL (2020 yılı değeri) idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir.

---

4. Özgür Eralp Perspektifi: “Scraping” Yapan Şirketler İçin Yolun Sonu

Bilişim hukuku alanındaki tecrübemizde, emlak ve gayrimenkul danışmanlarının ilan sitelerinden numara toplayarak (data scraping) geniş portföyler oluşturmaya çalıştığını görüyoruz. Bu karar, “Bedava veri, sınırsız kullanım” devrinin bittiğinin kanıtıdır.

Bir yatırımcı avukat vizyonuyla uyarım şudur: İnternette bulduğunuz bir numara üzerinden satış yapmaya çalışmak, “oltalama” (phishing) kadar riskli bir idari suç haline gelmiştir. Şirketler, datalarını nereden aldıklarını ve hangi amaca hizmet ettiğini belgelendiremedikleri sürece, internetten topladıkları her numara başlarına 50.000 TL (güncel değerleme ile çok daha fazlası) dert açabilir. Veriyi sistemden silmiş olmanız, ihlalin gerçekleştiği gerçeğini ve verilecek cezayı ortadan kaldırmaz.

---

Sıkça Sorulan Sorular

1. İlan sitesindeki numaramı bir emlakçı arayabilir mi?

Sadece verdiğiniz ilanla ilgili (örneğin evinizi satın almak veya kiralamak için) arayabilir. Sizin ilanınızla ilgisiz bir projenin tanıtımını yapmak için araması veya SMS atması KVKK ihlalidir.

2. Şirket “Verinizi Google’da buldum” derse haklı mıdır?

Hayır. Kurul’un bu kararı (2020/67) açıkça belirtir ki; verinin Google’da olması size her türlü kullanım hakkını vermez. Kullanım, o verinin oraya konulma amacıyla (Alenileştirme Amacı) sınırlı olmalıdır.

3. SMS’ten sonra “Numaranızı sildik” demeleri cezayı engeller mi?

Hayır. İhlal, o mesajın atıldığı ve verinin rızasız işlendiği an gerçekleşmiştir. Silme işlemi sadece gelecekteki ihlalleri önler, geçmişteki hatanın cezasını silmez.

4. 50.000 TL ceza 2026’da ne kadar olur?

Yeniden değerleme oranları ile 2020’deki 50.000 TL, bugün (2026) yüz binlerce lirayı aşan bir seviyeye ulaşmıştır.

5. Bir gayrimenkul SMS’i aldığımda ne yapmalıyım?

Mesajın ekran görüntüsünü alın. Şirkete yazılı başvurarak numaranızı nereden bulduklarını ve hangi izne dayandıklarını sorun. Gelen cevap sizi tatmin etmezse veya cevap verilmezse Kurul’a şikayette bulunun.

---

Kaynaklar

• KVKK Kurumu – 2020/67 Sayılı Karar Özeti
• 6698 Sayılı KVKK (Madde 5, 12 ve 18)

---

Etiketler

KVKK, Gayrimenkul Şirketi İhlali, Alenileştirme İstisnası, Reklam SMS, Amaca Aykırılık, İdari Para Cezası, 2020/67 Sayılı Karar, Bilişim Hukuku, Özgür Eralp, Veri Toplama (Scraping), İspat Yükümlülüğü, Emlak Sektörü Uyum