İnternet Haberciliğinde “Ölçüsüz” Tekzip Yayımı: Medya Şirketine 55.000 TL Ceza (Karar: 2020/145)

Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul), 18/02/2020 tarihli bu kararıyla, basın özgürlüğü ve tekzip (cevap ve düzeltme) hakkı kullanılırken kişisel verilerin korunması sınırının nerede bittiğini netleştirmiştir. Karar, “ihtarnameyi olduğu gibi yayımlama” alışkanlığının, içinde mahrem bilgiler (TCKN, adres vb.) varsa KVKK ihlali sayılacağını tescil etmiştir.

---

1. Olayın Özeti: Tekzip Metninin “Fotoğrafla” İfşası

Olay: Bir şirketin yönetim kurulu üyeleri, bir internet gazetesinde çıkan haber üzerine noter aracılığıyla “tekzip” (düzeltme) ihtarnamesi göndermiştir. Gazete yönetimi, gelen bu ihtarnamenin fotoğrafını çekerek internet sitesinde haber olarak yayımlamıştır. Ancak ihtarname metninin sonunda yer alan yöneticilerin TC kimlik numaraları, açık adresleri, anne-baba isimleri ve nüfus kayıt bilgileri kapatılmadan (maskelenmeden) olduğu gibi kamuya ifşa edilmiştir.

Medya Şirketinin Savunması:

• Basın Kanunu uyarınca tekzip metnini “hiçbir düzeltme yapmadan” yayımlama zorunlulukları olduğu,
• Metin uzun olduğu için yazmak yerine fotoğrafını çekip koydukları,
• İtiraz gelince ilgili kısımları hemen kaldırdıkları,
• Gazetecinin ceza mahkemesinde yargılanıp beraat ettiği ifade edilmiştir.

---

2. Kurulun Hukuki Değerlendirmesi: “Amaçla Bağlantılı ve Ölçülü Olma”

Kurul, şikâyeti KVKK’nın “Basın İstisnası” ve “Genel İlkeler” penceresinden analiz etmiştir:

A. Basın İstisnası Mutlak Değildir (Md. 28/1-c)

KVKK Madde 28, ifade özgürlüğü kapsamında yapılan işlemleri kanundan istisna tutar; ancak bir şartla: Özel hayatın gizliliğini veya kişilik haklarını ihlal etmemek kaydıyla.

• Karar: Haberle ilgisi olmayan TCKN, anne adı, adres gibi verilerin yayımlanması, ifade özgürlüğü sınırını aşar ve kişilik haklarını ihlal eder. Bu nedenle olayda “basın istisnası” uygulanmamıştır.

B. Hukuki Yükümlülük vs. Ölçülülük (Md. 4 ve Md. 5/2-ç)

Basın Kanunu Md. 14, tekzip metninin değiştirilmeden yayımlanmasını emreder. Bu, veri sorumlusu için bir hukuki yükümlülüktür.

• İnce Nokta: Kurul, tekzip yayımlanmasını hukuka uygun bulmuş; ancak bu yükümlülük yerine getirilirken “ölçülülük” ilkesine uyulması gerektiğini vurgulamıştır. Kişilerin kimlik ve adres bilgilerinin yayımlanması, “haberi düzeltme” amacı için gerekli değildir ve ölçüsüzdür.

---

3. Karar Sonucu: 55.000 TL İdari Para Cezası

Kurul inceleme neticesinde;

1. İhtarnamenin kişisel verileri içeren bölümlerinin hiçbir güvenlik önlemi (maske/karartma) alınmadan yayımlanmasının KVKK Md. 4’teki “Amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma” ilkesine aykırı olduğu,
2. Bu durumun veri güvenliğine ilişkin teknik ve idari tedbirlerin (Md. 12) alınmadığını gösterdiği,Gerekçeleriyle, medya şirketi hakkında 55.000 TL (2020 yılı değeri) idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir.

---

4. Özgür Eralp Perspektifi: “Basın Kanunu KVKK’yı Ezmez”

Bilişim ve basın hukuku tecrübemizde, gazetecilerin “Basın Kanunu bana ‘dokunmadan yayımla’ diyor, o yüzden her şeyi koydum” savunmasını sıkça duyuyoruz. Kurul bu kararla şu dersi vermiştir: “Dokunmadan yayımlama” kuralı, metnin anlamını ve cevabın özünü değiştirmemekle ilgilidir; yoksa ilgisiz kişisel verileri ifşa etmek için bir yetki değildir.

Bir yatırımcı avukat vizyonuyla uyarım şudur: İnternet gazeteleri, gelen noter ihtarnamelerini veya dava dilekçelerini yayımlarken mutlaka bir “veri temizliği” yapmalıdır. Noterin kaşesi, kişilerin TCKN’si veya ev adresi haberin parçası değildir. Özellikle verinin 10 gün yayında kalıp sonra kaldırılması “iyiniyet” göstergesi olsa da, internetin hızı düşünüldüğünde o veriler çoktan kopyalanmış olabilir. Gazetecilik refleksi, veri koruma disipliniyle birleşmek zorundadır.

---

Sıkça Sorulan Sorular

1. Gazetecinin ceza davasından beraat etmesi Kurul’un ceza kesmesine engel mi?

Hayır. Ceza mahkemesi “suçun unsurları oluşmadı” diyebilir (hapis cezası vermez), ancak KVKK Kurumu “idari bir kabahat” (veri güvenliği zafiyeti) bulursa para cezası kesebilir. İki süreç birbirinden bağımsızdır.

2. Noterden gelen ihtarnamede veriler zaten var, gazeteci neden suçlu?

Noter ihtarnamesi taraflar arasındadır (özeldir). Gazeteci onu geniş kitlelere ulaştıran (yayma eylemi yapan) kişi olduğu için, bu yayma işleminin sınırlarından ve güvenliğinden bizzat sorumludur.

3. “Fotoğraf olarak koyduk, yazmadık” savunması geçerli mi?

Hayır. KVKK açısından verinin formatı (yazı, resim, ses) fark etmez. Bir fotoğrafın içinde de kişisel veriler okunabiliyorsa, o veriler “işlenmiş” ve “ifşa edilmiş” sayılır.

4. 55.000 TL ceza 2026’da ne kadar olur?

Yeniden değerleme oranları ile 2020’deki 55 bin TL, bugün (2026) yüz binlerce lirayı bulan ve yerel/orta ölçekli bir medya kuruluşu için sarsıcı olabilecek bir yaptırım seviyesine ulaşmıştır.

5. Bir tekzip metni hukuka uygun nasıl yayımlanır?

Metnin içeriği (iddialara verilen cevaplar) aynen korunmalı; ancak gönderen kişilerin özel hayata ilişkin kimlik ve adres bilgileri siyah bantla kapatılmalı veya metinden maskelenerek çıkarılmalıdır.

---

Kaynaklar

• KVKK Kurumu – 2020/145 Sayılı Karar Özeti
• 6698 Sayılı KVKK (Madde 4, 12, 18, 28)
• 5187 Sayılı Basın Kanunu (Madde 14)

---

Etiketler

KVKK, Medya İhlali, Tekzip Yayımlama, İnternet Gazeteciliği, Ölçülülük İlkesi, Veri Güvenliği, İdari Para Cezası, 2020/145 Sayılı Karar, Bilişim Hukuku, Özgür Eralp, Basın Özgürlüğü vs Mahremiyet, TCKN İfşası