Borç Bildirimi ve Taciz Boyutuna Varan Mesajlar: 2019/159 Sayılı Karar Analizi

Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul), 31/05/2019 tarihli bu kararı ile varlık yönetim şirketlerinin alacak takibi süreçlerindeki sınırlarını belirlemiştir. Karar, bir borcun tahsili için veri işlemenin “hukuki” olabileceğini ancak bu sürecin “taciz” veya “hakkın kötüye kullanımı” noktasına varamayacağını tescil etmektedir.

---

1. Olayın Özeti: Bitmek Bilmeyen Borç Mesajları

Olay: Bir vatandaş (ilgili kişi), bir varlık yönetim şirketinden sürekli borç bildirim mesajları (SMS) alması üzerine Kurul’a şikayette bulunmuştur. Şikayetin temel noktaları şunlardır:

• Açık rızası olmaksızın SMS gönderilmesi ve mesajlarda “ret” imkanının bulunmaması.
• Verilerinin nereden temin edildiğinin bilinmemesi.
• Şirkete yaptığı bilgi talebi başvurusuna cevap alamaması.

---

2. Kurulun Hukuki Değerlendirmesi: “Hukuki Hak” ve “Dürüstlük Kuralı”

Kurul, şikayeti üç ana başlıkta inceleyerek çok dengeli bir sonuca varmıştır:

A. Başvuruya Cevap Verme Yükümlülüğü

Veri sorumlusu şirket, şikayetçinin başvurusuna cevap verdiğini kargo takip fişi ile ispatlamıştır.

• Sonuç: Şirket başvuruyu cevapsız bırakmadığı için bu noktada bir işlem yapılmamıştır.

B. Verinin Kaynağı ve Açık Rıza İstisnası (Md. 5/2-e)

Şirket, borcun bankalardan devralındığını (temlik) ve borçlunun bilgilendirilmesinin yasal bir gereklilik olduğunu savunmuştur.

• Hukuki Dayanak: Borcun devri durumunda, yeni alacaklı (varlık yönetim şirketi), borçlunun borcunu yanlış kişiye ödememesi ve hukuki haklarını koruması için iletişim bilgilerini işleyebilir.
• Karar: Bu faaliyet, KVKK Madde 5/2-e kapsamında “bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması” durumuna girdiğinden, şikayetçinin açık rızasının alınmasına gerek olmadığına hükmedilmiştir.

C. Aynı Mesajın Sürekli Gönderilmesi (Dürüstlük Kuralı İhlali)

Kararın en kritik kısmı burasıdır. Şirket, aynı içerikteki mesajları farklı tarihlerde defalarca göndermiştir.

• Hakkın Kötüye Kullanımı: Bir alacağı bildirmek yasal bir haktır; ancak aynı mesajı sürekli göndererek borçlu üzerinde baskı kurmak, KVKK Madde 4’te yer alan “Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma” ilkesine aykırıdır.
• İhlal: Bu durum, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesi (taciz boyutuna varan kullanım) olarak değerlendirilmiştir.

---

3. Karar Sonucu: 20.000 TL İdari Para Cezası

Kurul inceleme neticesinde;

• Varlık yönetim şirketinin borç bilgilendirme hakkını “dürüstlük kurallarına” aykırı şekilde kullanarak hakkını kötüye kullandığı,
• Veri güvenliğini (hukuka aykırı işlemeyi önleme) sağlamaya yönelik gerekli idari tedbirleri almadığı,Gerekçeleriyle, şirket hakkında 20.000 TL idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir.

---

4. Özgür Eralp Perspektifi: “Borçlu Olmak, Verilerin Taciz Edilmesine Rıza Göstermek Değildir”

Bilişim hukuku alanındaki tecrübemizde, varlık yönetim şirketlerinin borçlular üzerinde psikolojik baskı kurmak için otomasyon sistemlerini “silah” olarak kullandığını görüyoruz. KVKK, alacaklıya borçluyu bilgilendirme hakkı verir ama bu hak, kişiyi günde beş kez aynı mesajla rahatsız etme özgürlüğü tanımaz. “Dürüstlük Kuralı”, KVKK’nın ruhudur.

Bir yatırımcı avukat vizyonuyla uyarım şudur: Şirketler, alacak takibi yaparken “hatırlatma” ile “taciz” arasındaki çizgiyi iyi belirlemelidir. Mesajların frekansı (sıklığı), veri işlemenin ölçülülüğünü belirler. Eğer borçluya ulaşılmışsa veya borçlu borcu kabul/red etmişse, aynı içerikli mesajları otomatizasyona bağlayıp göndermeye devam etmek, doğrudan para cezası sebebidir. Unutmayın, yasal bir dayanağınız (temlik) olsa bile veriyi “ölçüsüz” kullanmak sizi suçlu duruma düşürür.

---

Sıkça Sorulan Sorular

1. Varlık yönetim şirketi numaramı nereden buluyor?

Bankalar, tahsil edemedikleri alacakları bu şirketlere devrederken (temlik), borçluya ait iletişim bilgilerini de yasal olarak aktarırlar. Bu aktarım için rızanız gerekmez.

2. Borcum olduğu için sürekli SMS gelmesi normal mi?

Makul aralıklarla bilgilendirme yapılması yasaldır. Ancak aynı mesajın çok kısa sürelerde veya defalarca gönderilmesi Kurul kararına göre “hakkın kötüye kullanımıdır” ve şikayet konusudur.

3. Mesajlarda “SMS almak istemiyorsanız Ret yazın” seçeneği olmak zorunda mı?

Ticari elektronik iletilerde bu zorunludur. Ancak borç bilgilendirme mesajları “ticari” değil, “hukuki bilgilendirme” sayıldığından ret linki bulunması zorunlu olmayabilir; fakat dürüstlük kuralı her zaman bakidir.

4. 20.000 TL ceza az değil mi?

Karar tarihindeki (2019) alt limitler ve ihlalin niteliği (tekil bir şikayet) göz önüne alınmıştır. Günümüzde (2026) bu tür sistematik tacizlerin cezaları yüz binlerce lirayı bulmaktadır.

5. Varlık yönetim şirketine karşı tazminat davası açabilir miyim?

Evet. Eğer bu sürekli mesajlar sizin huzur ve sükununuzu bozduysa veya sağlığınızı/işinizi olumsuz etkilediyse, Kurul kararını delil göstererek manevi tazminat davası açabilirsiniz.

---

Kaynaklar

• KVKK Kurumu – 2019/159 Sayılı Karar Özeti
• 6698 Sayılı KVKK (Madde 4, 5 ve 12)
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu (Alacağın Temliki Hükümleri)

---

Etiketler

KVKK, Varlık Yönetim Şirketi, Alacağın Temliki, SMS Tacizi, Dürüstlük Kuralı, Hakkın Kötüye Kullanımı, İdari Para Cezası, 2019/159 Sayılı Karar, Bilişim Hukuku, Özgür Eralp, Borç Bildirimi, Veri İşleme İlkeleri