Sosyal Hizmetlerde “Merkezî İzleme Sistemi” ve KVKK Dengesi
Yapay zeka destekli kamera sistemleri ile sosyal hizmetlerde güvenlik ve veri gizliliği dengesi.
1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 Sayılı Kanun ile sosyal hizmet sunumunda teknolojik bir devrim yaşanıyor. 25 yıllık hukukçu kimliğimiz ve Felsefe ve YBS perspektifimizle bu düzenlemeyi incelediğimizde; devletin, bakım altındaki dezavantajlı bireylerin güvenliğini sağlamak amacıyla “büyük veri” ve “yapay zeka destekli izleme” süreçlerini yasal bir zemine oturttuğunu görüyoruz. Ancak bu durum, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) açısından çok hassas bir dengeyi de beraberinde getiriyor.
Merkezî İzleme Sistemi: Dijital Koruma Kalkanı
Yeni düzenleme ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde tüm kuruluşları kapsayan entegre bir gözetim ağı kuruluyor.
Resmî Gazete Atıfı: 2828 Sayılı Kanun Ek Madde 12
Değişiklik: Yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında sunulan hizmet kalitesini artırmak, suç işlenmesini önlemek ve acil durumlarda erken müdahale sağlamak amacıyla “Merkezî İzleme Sistemi” kurulmuştur. Bu sistem, yazılım destekli (yapay zeka tabanlı analiz yeteneğine sahip) kamera sistemlerinden oluşur.
Veri Güvenliği ve Silinme Süreleri
Kanun koyucu, bu denli geniş bir izleme ağının özel hayatın gizliliğini ihlal etmemesi için katı sınırlar çizmiştir:
- 2 Yıl Şartı: Elde edilen kişisel veriler, adli veya idari bir soruşturmaya konu olmamışsa 2 yılın sonunda silinmek zorundadır.
- Paylaşım Yasağı: Bu veriler mahkeme kararı olmaksızın hiçbir kurum veya kişiyle paylaşılamaz.
- Anonimleştirme: Veriler sadece politika geliştirme amacıyla “anonim hale getirilerek” istatistiksel olarak kullanılabilir.
Kurumlardan Veri Talep Yetkisi (Big Data Entegrasyonu)
Bakanlık, sosyal yardım ve hizmetlerin objektif kriterlere göre belirlenmesi için artık çok daha geniş bir veri havuzuna erişim yetkisine sahip.
Resmî Gazete Atıfı: 2828 Sayılı Kanun Ek Madde 13
Kapsam: Bakanlık; sosyal yardım başvurusu yapanların veya yararlananların taşınır, taşınmaz, gelir, sağlık ve mali durumlarına ilişkin her türlü bilgiyi kamu kurumlarından ve özel hukuk tüzel kişilerinden (bankalar, tapu, sosyal güvenlik vb.) doğrudan elektronik ortamda talep edebilir.
Girişimci ve Yatırımcı Avukat Perspektifiyle Hukuki Analiz
Bu düzenleme, “sosyal devlet” mekanizmasını dijitalleştirirken kurumlar için ciddi bir “Veri Yönetişimi” sorumluluğu doğuruyor. Özellikle özel sosyal hizmet kuruluşlarının, Bakanlığın Merkezî İzleme Sistemi’ne entegrasyonu sürecinde teknik altyapılarını güncellemeleri gerekecektir. Verilerin 2 yıl saklanması ve ardından güvenli imhası süreci, KVKK uyum projelerinin en kritik başlığı haline gelmiştir.
SSS – “Sıkça Sorulan Sorular”
Soru 1: Kamera kayıtları her yerde mi olacak? Odalarda izleme yapılacak mı?
Cevap: Kanun “yazılım destekli kamera sistemleri” diyor ancak bu kullanımın çerçevesi yönetmelikle belirlenecektir. Genellikle ortak alanlar odağındadır; özel hayatın gizliliğini ihlal edecek alanlarda izleme yapılması anayasal bir risk taşır.
Soru 2: Bakanlık benim banka hesaplarımı görebilecek mi?
Cevap: Eğer sosyal hizmet veya yardım başvurunuz varsa, Bakanlık “başvuru konusuyla ilgili olmak kaydıyla” mali durumunuzu sorgulama yetkisine sahiptir (Ek Madde 13).
Soru 3: Verilerim sızdırılırsa ne olur?
Cevap: Ek Madde 12, verilerin 6698 sayılı KVKK hükümlerine göre korunacağını vurgular. Herhangi bir sızıntı durumunda hem idari para cezaları hem de ilgili personelin cezai sorumluluğu söz konusudur.
Soru 4: “Yazılım destekli” ifadesi ne anlama geliyor?
Cevap: Bu ifade, sadece görüntü kaydı değil; düşme, kavga veya anormal hareketleri otomatik algılayan yapay zeka analiz sistemlerinin kullanılabileceği anlamına gelir.
Soru 5: Bu sistem özel huzurevlerini de kapsıyor mu?
Cevap: Evet, 2828 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığa bağlı veya Bakanlık denetimindeki tüm yatılı sosyal hizmet kuruluşları bu ekosistemin parçasıdır.
2828 Sayılı Kanun, 7578 Sayılı Torba Kanun, Merkezî İzleme Sistemi, Veri Güvenliği, KVKK Sosyal Hizmetler, Sosyal Yardım Sorgulama, Bilişim Hukuku, Yapay Zeka Gözetimi
Kaynaklar
- Resmî Gazete – 1 Mayıs 2026 Tarihli ve 33240 Sayılı Nüsha (Madde 9, 10)
- 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu
- 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
- T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Bilişim Sistemleri Rehberi
- Avrupa Konseyi – Yapay Zeka ve İnsan Hakları Sözleşmesi Taslağı
Avukat-Hukuk Danışmanı,
Dijital İçerik oluşturucu,
Kitle fonlama girişimci ve yatırımcısı,
ODTÜ Felsefe Öğrencisi:)
AÖF Yönetim Bilişim Sistemleri Öğrencisi:),