KVKK’dan Yeni İlke Kararı: Kaza Mağdurlarını İzinsiz Arayanlara Hapis ve Para Cezası!

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/1095 sayılı yeni İlke Kararı ile özellikle trafik ve iş kazaları sonrasında mağdurların verilerini hukuka aykırı şekilde ele geçirerek onlara “tazminat alacağı vaadiyle” ulaşan hasar danışmanlık şirketleri, eksperler ve avukatlar hakkında çok sert yaptırımları devreye soktu. Kurul, bu yaygın ihlalin önüne geçmek amacıyla adli ve idari otoriteleri harekete geçiren tarihi bir adım attı.

1. Hasar Danışmanlık Şirketlerinin “Kaza Tutanakları” Operasyonu Bitti

Kuruma intikal eden çok sayıda ihbarda; kazazedelerin rızaları dışında ısrarlı aramalarla, “hak kaybı yaşarsınız” denilerek korkutulduğu ve vekaletname toplanmaya çalışıldığı tespit edilmiştir. KVKK yaptığı incelemede, bu yapıların kaza tutanakları gibi hassas belgelere yasal olmayan kanallardan eriştiğini ortaya çıkardı.

• Kesin Hükümsüzlük: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (Ek Madde 6) uyarınca, tazminat alacakları sadece hak sahibine veya avukatına ödenebilir ve devredilemez. Aksine yapılan tüm sözleşmeler Borçlar Kanunu uyarınca kesin olarak hükümsüzdür.
• Aracılık Yasağı İhlali: Hasar danışmanlık adı altındaki yapıların avukatlar eliyle veya doğrudan iş takibi yapması, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’ndaki “Aracılık Yasağı” ve “Yetkisiz Avukatlık Faaliyeti” hükümlerini açıkça ihlal etmektedir.

2. Sadece İdari Para Cezası Değil: Doğrudan Suç Duyurusu!

Kurul, yasal çerçeve dışına çıkarak kaza mağdurlarının kişisel verilerini işleyen, yetki sınırlarını aşan eksperler, avukatlar ve hasar şirketleri hakkında radikal bir yaptırım modeli çizmiştir:

• TCK 136 ve 137 Alarmı: Herhangi bir veri işleme şartına dayanmadan bu verileri sızdıran veya alanlar, Türk Ceza Kanunu’nun 136. maddesindeki “Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” suçunun, kamu görevlisi/mesleki nüfuz kötüye kullanılarak işlenen 137. maddedeki nitelikli (ağırlaştırılmış) haliyle yargılanacaktır.
• Suç Duyuruları Başlıyor: Kurul, bu kapsama giren faaliyetler için Cumhuriyet Savcılıklarına doğrudan suç duyurusunda bulunulacağını, idari yönden ise baro başkanlıklarına ve ilgili Bakanlıklara bildirim yapılacağını ilan etmiştir.

3. Veri Sorumlularına “Asgari Yetki” ve Sır Saklama Yükümlülüğü

25 yılı aşkın bilişim hukuku tecrübemizle vurgulamalıyız ki, kaza verilerini uhdesinde bulunduran hastaneler, sigorta şirketleri ve eksperler sistem altyapılarını derhal kilitlemelidir. İlke kararı uyarınca şu teknik ve idari tedbirlerin alınması zorunlu kılınmıştır:

• Çalışanlara kişisel verilerin korunması konusunda düzenli eğitim verilmesi,
• Asgari Yetki Prensibi: Personelin sadece görevi gereği görebileceği veriye erişebilmesi, rol tabanlı erişim kontrolleri ve log (takip) mekanizmalarının kurulması,
• Görevden ayrılınsa dahi devam eden mesleki sır saklama yükümlülüğüne tam riayet.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru 1: Sigorta eksperleri hasar tespiti için hiç mi veri işleyemeyecek? Cevap: İşleyebilecek. Sigorta eksperlerinin yasal görevleri dahilinde hasar tespiti ve raporlama amacıyla veri işlemesi; “kanunlarda açıkça öngörülme” ve “sözleşmenin ifası” şartlarına dayandığı için hukuka uygundur. Ancak bu verileri yetkisiz üçüncü kişilere (hasar şirketlerine vb.) aktardıkları an hapis cezası istemiyle yargılanırlar.

Soru 2: Bir kaza mağduru olarak izinsiz arandığımda ne yapmalıyım? Cevap: Sizi arayan hasar danışmanlık şirketi, eksper veya avukatlık ortaklığı hakkında, KVKK Madde 13’teki usulleri takip ederek doğrudan Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikayette bulunabilirsiniz. Ayrıca TCK 136 uyarınca savcılığa suç duyurusu hakkınız saklıdır.

Soru 3: Şirketler bu ilke kararına uymazsa ne kadarlık bir ceza ile karşılaşır? Cevap: KVKK Madde 12 uyarınca gerekli idari ve teknik tedbirleri almayarak kaza verilerinin sızmasına zemin hazırlayan veri sorumluları hakkında, Kanun’ın 18’inci maddesindeki en ağır idari para cezası yaptırımları uygulanacaktır.

Kaynaklar ve Dış Bağlantılar

1. T.C. Resmî Gazete: 1 Temmuz 2026 Tarihli ve 33297 Sayılı Gazete – Kurul Kararı
2. Kişisel Verileri Koruma Kurumu: Kaza Mağdurlarının Kişisel Verilerinin İşlenmesine İlişkin İlke Kararı (No: 2026/1095)
3. Mevzuat Bilgi Sistemi: 1136 Sayılı Avukatlık Kanunu ve 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu