Startup’larda Fikri Mülkiyet Devri: Yazılımcı ve Tasarımcı Sözleşmeleri Soru #453
Startup’larda Fikri Mülkiyet Devri: Yazılımcı ve Tasarımcı Sözleşmeleri Soru #453
Bir startup’ın en büyük sermayesi ürettiği yazılımın kodları, arayüz tasarımları ve markasıdır. Ancak Türk Hukuku’na (FSEK) göre; bir eseri (yazılımı/tasarımı) kim yarattıysa sahibi odur. Parasını ödemiş olmanız, telif haklarının otomatik olarak şirketinize geçtiği anlamına gelmez.
1. Kiminle Çalışıyorsunuz? Hukuki Ayrım
Kodları yazan veya tasarımı yapan kişinin şirketinizle olan bağı, yapılacak sözleşmenin türünü değiştirir:
Çalışanlarınızın mesai saatleri içinde ve işyeri imkanlarıyla ürettiği eserlerin mali hakları kural olarak işverene aittir. ANCAK; iş sözleşmesinde buna dair özel bir hüküm (“Fikri Mülkiyet Haklarının Devri” maddesi) bulunması, ileride doğabilecek “bu projeyi ben mesai dışında yaptım” iddialarını engellemek için şarttır.
En riskli alandır. Dışarıdan hizmet aldığınızda, sadece “Hizmet Sözleşmesi” yapmak yetmez. Sözleşmede “Mali Hakların Devri”ne ilişkin açık hükümler yoksa, yazılımcı kodları size sadece “kullandırıyor” (lisanslıyor) olabilir. Kodların mülkiyeti onda kalır.
2. Sözleşmede Hangi Hakları Devralmalısınız?
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre, startup’ınızın yazılım üzerinde tam hakimiyet kurabilmesi için şu 5 mali hakkı devraldığını sözleşmede açıkça yazması gerekir:
- İşleme Hakkı: Yazılımı güncelleme, değiştirme, versiyon atlatma hakkı.
- Çoğaltma Hakkı: Yazılımı kopyalama, yedekleme hakkı.
- Yayma Hakkı: Yazılımı satma, kiralama veya dağıtma hakkı.
- Temsil Hakkı: Ürünü fuarlarda veya tanıtımlarda gösterme hakkı.
- Umuma İletim Hakkı: İnternet üzerinden (SaaS gibi) hizmete sunma hakkı.
3. “Yazılı Olma” Şartı
İlgili kanun maddelerini ve detayları incelemek için Mevzuat Bilgi Sistemi’ni kullanabilirsiniz:
5846 Sayılı FSEK Mevzuatı ➜
Avukat-Hukuk Danışmanı,
Dijital İçerik oluşturucu,
Kitle fonlama girişimci ve yatırımcısı,
ODTÜ Felsefe Öğrencisi:)
AÖF Yönetim Bilişim Sistemleri Öğrencisi:),