Çocuklarla İlgili Birimlerde “Çalıştırma Yasağı” ve Adli Sicil Zorunluluğu: Kimler Çocuklarla Çalışamaz?
5395 sayılı Kanun Ek Madde 1 uyarınca çocuk birimlerinde İK denetimi ve sıfır tolerans dönemi.
1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 Sayılı Kanun, sadece dijital dünyayı değil, fiziksel dünyadaki çocuk güvenliğini de en üst seviyeye taşıyan kritik bir düzenleme getirdi. 25 yıllık hukuk tecrübemizle belirtmeliyiz ki; bu madde, özellikle eğitim, spor ve eğlence sektöründe faaliyet gösteren işletmeciler için “sıfır tolerans” dönemini başlatıyor. Artık çocukların bulunduğu bir alanda personel istihdam etmek, çok sıkı bir adli sicil denetimine tabi.
Çocuk Güvenliğinde “Kırmızı Liste”: Çalıştırma Yasağı Geldi!
Yeni kanunla birlikte, belirli suçlardan hüküm giymiş kişilerin çocukların yoğun bulunduğu yerlerde çalışması tamamen yasaklanmıştır.
Resmî Gazete Atıfı: 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu Ek Madde 1
Değişiklik: Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu madde ticareti, müstehcenlik, fuhuş ve kasten öldürme gibi suçlardan kesinleşmiş mahkûmiyeti olanlar; çocuk hizmet birimleri, okullar, kreşler, kurslar, internet kafeler, e-oyun yerleri ve spor tesislerinde kesinlikle çalışamaz ve bu iş yerlerini işletemezler.
İşverenler İçin “6 Ayda Bir Denetim” Zorunluluğu
Düzenleme sadece çalışanlara değil, işverenlere de ağır bir denetim yükümlülüğü getiriyor:
- Periyodik Belge İbrazı: Bu birimlerde çalışanlar, adli sicil ve arşiv bilgilerine dayanarak oluşturulan “çocuklarla çalışmaya uygunluk” belgesini altı ayda bir işverene sunmak zorundadır.
- Ruhsat İptali Riski: Yasaklı birini çalıştıran veya iş yerini devretmeyen işletmelerin ruhsatları, idari para cezalarının ardından derhal iptal edilecektir.
Girişimci ve Yatırımcı Hukuk Danışmanı ve Avukat Perspektifiyle Risk Yönetimi
Bu madde, çocuk kulübü, kreş veya spor okulu yatırımı yapanlar için “itibar ve lisans güvenliği” anlamına geliyor. İK süreçlerinde adli sicil kaydı istemek artık bir “tercih” değil, işletmenin bekası için bir “zorunluluktur”. Özellikle internet kafeler ve e-oyun yerlerinin de bu kapsama alınması, dijital eğlence merkezlerinin de artık okul statüsünde korunduğunu gösteriyor.
SSS – “Sıkça Sorulan Sorular”
Soru 1: Hangi suçlar çalıştırma yasağı kapsamındadır?
Cevap: Cinsel istismar, uyuşturucu ticareti, müstehcenlik, fuhuş, insan ticareti ve kasten öldürme suçlarından alınan her türlü kesinleşmiş mahkûmiyet bu yasağa neden olur.
Soru 2: Mevcut çalışanlar için de bu kural geçerli mi?
Cevap: Evet. İşverenler, mevcut çalışanlarından da 6 ayda bir bu belgeleri talep etmek ve yasaklı olanları derhal işten çıkarmakla yükümlüdür.
Soru 3: Yasaklı birini çalıştırmanın cezası nedir?
Cevap: Çalıştırılan her bir kişi için brüt asgari ücretin 3 katı (tekrarında 7 katı) idari para cezası uygulanır. Bir ay içinde aykırılık giderilmezse işletme ruhsatı iptal edilir.
Soru 4: “Arşiv kaydı silinmişse” bu yasak kalkar mı?
Cevap: Kanun metni “adli sicil ve arşiv kayıtlarında kesinleşmiş mahkûmiyet” ibaresini kullanmaktadır. Bu suçlardan alınan cezalar genellikle arşiv kaydında uzun süre kalır; ancak hukuki “memnu hakların iadesi” durumları uzman bir hukukçu ile değerlendirilmelidir.
Soru 5: Bu kural sadece devlet okulları için mi geçerli?
Cevap: Hayır. Kamuya, özel sektöre veya sivil toplum kuruluşlarına (vakıf/dernek kursları vb.) ait çocukların bulunduğu tüm birimleri kapsamaktadır.
Çocuk Koruma Kanunu, 7578 Sayılı Kanun, Çalıştırma Yasağı, Adli Sicil Denetimi, Kreş ve Okul Güvenliği, Bilişim Hukuku, İK Denetimi, İnternet Kafe Düzenlemesi
Kaynaklar
- Resmî Gazete – 1 Mayıs 2026 Tarihli ve 33240 Sayılı Nüsha (Madde 17)
- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu
- 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu (Cinsel İstismar ve Uyuşturucu Suçları)
- T.C. İçişleri Bakanlığı – Özel Öğretim Kurumları Denetim Rehberi
- T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Avukat-Hukuk Danışmanı,
Dijital İçerik oluşturucu,
Kitle fonlama girişimci ve yatırımcısı,
ODTÜ Felsefe Öğrencisi:)
AÖF Yönetim Bilişim Sistemleri Öğrencisi:),