Yanlış Abone Bilgilendirmesi ve Cevapsız Başvurular: Elektrik Dağıtım Şirketine 100.000 TL Ceza (Karar: 2020/66)
Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul), 27/01/2020 tarihli bu kararıyla, hizmet sağlayıcı şirketlerin (elektrik, su, doğalgaz, telekomünikasyon vb.) sistemlerindeki iletişim bilgilerinin güncelliğini sağlama ve vatandaş başvurularını yanıtlama yükümlülüğünü net bir şekilde vurgulamıştır. Karar, bir numaranın yanlışlıkla başka bir aboneliğe kaydedilmesini ve bu hatanın düzeltilmemesini ağır bir “veri güvenliği zafiyeti” olarak değerlendirmiştir.
1. Olayın Özeti: Başkasının Fatura Bilgisi Sizin Cebinizde
Olay: Bir vatandaş, kendi adına olmayan birkaç elektrik aboneliğine dair sürekli bilgilendirme ve fatura SMS’leri almaktadır. Vatandaş, bu SMS’lerden kurtulmak ve numarasının o aboneliklerden silinmesi için elektrik dağıtım şirketine defalarca (abone sayısı kadar) yazılı başvuruda bulunmuştur.
Şirketin Tutumu: Elektrik dağıtım şirketi, vatandaşın bu yasal başvurularına 30 günlük süre içinde hiçbir cevap vermemiş, mesaj gönderimi de devam etmiştir. Kurul’un savunma talebi üzerine şirket “numarayı güncelledik” demiş ancak bu düzeltmeyi ispatlayan hiçbir belge sunmamıştır.
2. Kurulun Hukuki Değerlendirmesi: “Doğru ve Güncel Olma” İlkesi
Kurul, şikayeti KVKK’nın temel ilkeleri ve başvuru usulleri çerçevesinde analiz etmiştir:
A. Veri İşleme Şartlarının Yokluğu (Md. 5)
Veri sorumlusu (elektrik şirketi), vatandaşın numarasını o aboneliklerle ilişkilendirmek için herhangi bir hukuki sebebe (açık rıza, sözleşme vb.) dayandığını ispatlayamamıştır.
- İhlal: Kişinin numarasının rızası veya yasal dayanağı olmaksızın başkasına ait aboneliklerde kullanılması, hukuka aykırı bir veri işleme faaliyetidir.
B. Başvuru Yolunun Tıkanması (Md. 13 ve Tebliğ)
KVKK ve ilgili Tebliğ uyarınca, veri sorumluları başvuruları etkin, hukuka ve dürüstlük kuralına uygun olarak sonuçlandırmak zorundadır.
- Kusur: Şirketin 30 gün içinde cevap vermemesi, hem yasal süreyi ihlal etmekte hem de vatandaşın hak arama özgürlüğünü engellemektedir.
C. Doğru ve Gerektiğinde Güncel Olma (Md. 4/c)
Veri sorumlusu, işlediği verilerin doğruluğunu temin edecek kanalları açık tutmalıdır.
- Karar: Vatandaş “bu bilgi yanlış” diye defalarca uyarmasına rağmen düzeltme yapılmaması, Kanun’un en temel genel ilkelerinden biri olan “doğru ve gerektiğinde güncel olma” ilkesinin ihlalidir.
3. Karar Sonucu: 100.000 TL Para Cezası ve Talimatlandırma
Kurul inceleme neticesinde şu yaptırımlara hükmetmiştir:
- İdari Para Cezası: Vatandaşın numarasının herhangi bir işleme şartına dayanmaksızın işlenmesi ve veri güvenliğinin (Md. 12) sağlanmaması nedeniyle şirket hakkında 100.000 TL (2020 yılı değeri) idari para cezası uygulanmasına,
- Cevap Verme Talimatı: Bundan sonraki başvuruların yasal sürede ve eksiksiz yanıtlanması için şirketin uyarılmasına,
- İspat Yükümlülüğü: Düzeltme işleminin yapıldığına dair tevsik edici belgelerin hem ilgili kişiye hem de 30 gün içinde Kurul’a sunulması talimatının verilmesine,karar verilmiştir.
4. Özgür Eralp Perspektifi: “Hatalı SMS Bir KVKK İhlalidir”
Bilişim hukuku tecrübemizde, kurumların “bir numara yanlış girilmiş, ne olur ki?” diyerek bu tür şikayetleri hafife aldığını sıkça görüyoruz. Ancak bu karar gösteriyor ki; bir telefon numarasının yanlış veri tabanıyla eşleştirilmesi, sadece bir “teknik hata” değil, ağır bir idari yaptırım konusudur.
Bir yatırımcı avukat vizyonuyla uyarım şudur: Enerji ve telekomünikasyon gibi dev veri tabanlarını yöneten şirketler, “veri güncelliği” mekanizmalarını otomatize etmelidir. Bir vatandaşın “bu numara benim değil” başvurusu, sistemde kırmızı alarm olarak görülmeli ve derhal sonuçlandırılmalıdır. Cevapsız bırakılan her dilekçe, Kurul nezdinde ihlalin “kasten” sürdürüldüğü algısını yaratır ve ceza miktarını artırır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Başkasına ait fatura SMS’i alıyorsam ne yapmalıyım?
Öncelikle ilgili kuruma yazılı (iadeli taahhütlü mektup, KEP veya şahsen) başvurarak numaranızın silinmesini talep edin. Kurumun 30 gün içinde cevap verme zorunluluğu vardır.
2. Şirket başvuruma cevap vermezse ne olur?
Başvuru tarihinden itibaren 30 gün bekledikten sonra, 60 gün içinde KVKK Kurumu’na şikayette bulunabilirsiniz. Bu kararda olduğu gibi, şirketin sessiz kalması aleyhine ciddi bir delildir.
3. “Numarayı sistemden sildik” demeleri yeterli mi?
Eğer mesajlar gelmeye devam ediyorsa veya silme işlemini belgeleyemiyorlarsa yeterli değildir. Kurul, bu tür durumlarda somut ispat (sistem ekran görüntüsü, log kaydı vb.) bekler.
4. 100.000 TL ceza 2026’da ne kadar olur?
Yeniden değerleme oranları ile 2020’deki 100 bin TL, bugün (2026) milyonlarca liraya tekabül eden ve şirketlerin itibarını sarsacak bir yaptırım seviyesine ulaşmıştır.
5. Silme ve Düzeltme arasındaki fark nedir?
Kurul bu kararda; vatandaş “silin” dese de, numaranın aslında hatalı eşleştirildiği için “düzeltilmesi” gereken bir veri olduğunu belirtmiştir. Eğer o şirketin gerçek bir abonesiyseniz veriniz tamamen silinmez, sadece hatalı olduğu yerden (başkasına ait abonelikten) çıkartılır.
Kaynaklar
- KVKK Kurumu – 2020/66 Sayılı Karar Özeti
- 6698 Sayılı KVKK (Madde 4, 5, 11, 12, 18)
- Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ
Etiketler
KVKK, Elektrik Dağıtım Şirketi, Hatalı SMS, Veri Güncelliği, İdari Para Cezası, Başvuru Hakkı, 2020/66 Sayılı Karar, Bilişim Hukuku, Özgür Eralp, Telefon Numarası İhlali, Abonelik Bilgilendirmesi, Doğru ve Güncel Veri İlkesi
Avukat-Hukuk Danışmanı,
Dijital İçerik oluşturucu,
Kitle fonlama girişimci ve yatırımcısı,
ODTÜ Felsefe Öğrencisi:)
AÖF Yönetim Bilişim Sistemleri Öğrencisi:),
