---

“Beni rehberine nasıl kaydetmişler?” veya “Bu numara kime ait?” merakıyla indirilen rehberlik uygulamaları, kişisel verilerin korunması hukukunda en büyük “gri alanlardan” biriydi. KVKK Kurulu, 2017/61 sayılı ilke kararı ile bu belirsizliğe son vererek, rızasız veri paylaşımı yapan platformlar için “kapatma” ve “hapis cezası” sinyalini verdi.

Veri Havuzları Nasıl Oluşuyor? (Hukuki Sorun)

Çoğu rehberlik uygulaması, hizmeti kullanmak isteyen kişiden kendi rehberine erişim izni isteyerek çalışır. Ancak bu durum, rehberdeki üçüncü kişilerin (sizin rehberinizde kayıtlı olan ancak uygulamayı hiç indirmemiş kişilerin) verilerinin de rızaları dışında sisteme yüklenmesine neden olur.

Mevzuat Tanımı (KVKK Md. 3/e): Kişisel verilerin elde edilmesi, kaydedilmesi, açıklanması veya elde edilebilir hâle getirilmesi “veri işleme” faaliyetidir. Bu faaliyetin yapılabilmesi için mutlaka Kanun’un 5. ve 6. maddelerindeki şartlardan birinin (genellikle açık rıza) bulunması gerekir.

Kurul Kararının Temel Esasları

Kurul, internet siteleri ve mobil uygulamalar üzerinden yapılan isimden numara veya numaradan isim sorgulama faaliyetlerini şu açılardan mahkum etmiştir:

1. Faaliyetlerin Durdurulması: Kanuni dayanağı olmayan ve ilgili kişilerin açık rızasını almadan veri paylaşan tüm platformlar faaliyetlerini derhal durdurmalıdır.
2. Erişim Engeli: Faaliyetine son vermeyen siteler ve uygulamalar için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) gibi yetkili mercilere erişim engeli başvurusu yapılacaktır.
3. Hapis Cezası Riski (TCK 136): Bu verilerin hukuka aykırı elde edildiği kanaatiyle, sorumlular hakkında Türk Ceza Kanunu’nun “Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme” suçundan Cumhuriyet Başsavcılıklarına ihbarda bulunulacaktır.

Özgür Eralp Perspektifi: “Merak, Veri Güvenliğinin Düşmanıdır”

Bilişim dünyasında 25 yılı geride bırakırken gördüğümüz en büyük zaaf “merak” duygusunun sömürülmesidir. “Başkalarının rehberinde nasıl kayıtlıyım?” sorusunun cevabını ararken, aslında tüm rehberinizi ve dolayısıyla tanıdıklarınızın mahremiyetini kontrolsüz bir havuza aktarıyorsunuz. Bir yatırımcı avukat olarak tavsiyem; bu tür “ücretsiz” görünen servislerin bedelinin sizin ve çevrenizin verileri olduğunu unutmamanızdır.

---

Sıkça Sorulan Sosular

1. Numara sorgulama siteleri yasal mı?

Kişilerin açık rızası olmadan isimden numara veya numaradan isim sorgulaması yaptıran siteler, KVKK 2017/61 ilke kararı uyarınca hukuka aykırıdır.

2. Rehberimi paylaşmadan bu uygulamaları kullanabilir miyim?

Çoğu uygulama rehber erişimi olmadan çalışmaz. Ancak erişim verseniz bile, rehberinizdeki kişilerin verilerini onların rızası olmadan bir sisteme yüklemek hukuki sorumluluk doğurabilir.

3. Numaramın bu tür uygulamalarda çıkmasını nasıl engellerim?

İlgili uygulamanın veri sorumlusuna başvurarak numaranızın silinmesini talep edebilirsiniz. Sonuç alamazsanız KVKK Kurumu’na şikayette bulunma hakkınız saklıdır.

4. Bu uygulamaları kullanan kişilere ceza verilir mi?

İlke kararı öncelikle “veri sorumlusu” olan platform işletmecilerini hedef alır. Ancak verileri hukuka aykırı yollarla yayan veya ele geçiren bireyler TCK 136 kapsamında risk altındadır.

5. Kurul neden bu konuda bir “İlke Kararı” yayımladı?

Şikayetlerin ve ihbarların yoğunluğu nedeniyle, benzer durumdaki tüm uygulamalara genel bir “dur” ihtarı çekmek ve yargı sürecini hızlandırmak amacıyla bu karar alınmıştır.

---

Etiketler:

Kaynaklar

• KVKK Kurumu – 2017/61 Sayılı İlke Kararı
• 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
• 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu (Madde 136)
• 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (Madde 158)
• Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Mevzuatı

---