E-Ticarette Sorumsuzluk Zırhı Delindi: AYM, Pazar Yerlerinin “Güvenli Liman” İlkesini İptal Etti!

Anayasa Mahkemesi, 2 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 12/2/2026 tarihli devrim niteliğindeki kararıyla , e-ticaret pazar yerlerinin (aracı hizmet sağlayıcıların) satıcılar tarafından sunulan ayıplı mal/hizmetlerden veya hukuka aykırı içeriklerden sorumlu tutulmayacağına dair yasal düzenlemeleri Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Kararın yürürlüğe girmesi için yasama organına verilen 9 aylık sürenin ardından , e-ticaret devleri için “sorumsuzluk konforu” tamamen sona erecek.

1. Hangi Maddeler İptal Edildi?

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin itiraz başvurusu üzerine AYM önünde incelenen ve iptal edilen iki kritik yasal dayanak şunlardır:

1. 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Madde 48/6-d: Aracı hizmet sağlayıcıların bedel tahsil etseler dahi, ayıplı mala ilişkin seçimlik hakların düzenlendiği 11. maddeden sorumlu olmayacağına dair muafiyet hükmü.
2. 6563 Sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Madde 9/1: Aracı hizmet sağlayıcıların, platformdaki içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı hususlardan sorumlu olmadığına dair genel kural (Tüketici sözleşmeleriyle sınırlı olarak iptal edilmiştir) .

2. İptal Gerekçesi: Aktif Pazar Yerleri “Pasif Güvenli Liman” Olamaz

AYM gerekçeli kararında, küresel ve ulusal e-ticaret hukukunda yer alan “Güvenli Liman” (Safe Harbor) ilkesine çok kritik bir şerh düşmüştür:

• Teknik ve Pasif Rol Ayrımı: Sorumsuzluk kuralı sadece verileri teknik, otomatik ve pasif olarak işleyen platformlar için geçerli olabilir.
• Aktif Rol ve Kontrol: Günümüzde pazar yerleri; satıcıların niteliğini belirlemekte, reklam ve kampanyalar yapmakta, mal ve hizmetler üzerinde doğrudan kontrol sahibi olmaktadır (Aktif Aracı).
• Menfaat Dengesi: Tüketicinin satıcıya ulaşamadığı durumlarda pazar yerinin tamamen sorumsuz tutulması, mülkiyet hakkı ve tüketicinin korunması ilkeleri arasındaki adil dengeyi tüketici aleyhine bozmaktadır. Tüketiciler, pazar yerinin bizzat kendisine duydukları güven nedeniyle oradan alışveriş yapmaktadır.

3. Sektörü ve Müvekkillerinizi Neler Bekliyor?

25 yıllık bilişim hukuku ve sermaye piyasası tecrübemiz ışığında, bu iptal kararının doğuracağı pratik sonuçları şöyle özetleyebiliriz:

• Müteselsil Sorumluluk: Yeni yapılacak yasal düzenleme ile pazar yerleri, platformlarında satılan sahte, ayıplı veya hukuka aykırı ürünlerden ötürü satıcı ile birlikte doğrudan tazminat sorumluluğu altına girecektir.
• Maliyet Artışı Riski: Azınlıkta kalan karşı oy gerekçesinde Sayın Üye Ömer Çınar’ın da belirttiği üzere ; pazar yerlerinin risk primleri artacağından, bu durum satıcılardan alınan komisyonlara ve nihayetinde tüketiciye yansıyan fiyatlara artış olarak dönebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru 1: Bu iptal kararı şu an yürürlükte mi? Pazar yerlerine hemen dava açabilir miyiz? Cevap: Hayır. AYM, piyasada yasal bir boşluk doğup kamu yararının zedelenmemesi adına iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Meclis’in bu sürede yeni bir kanun yapması gerekmektedir.

Soru 2: İptal kararı şirketler arası (B2B) ticareti de kapsıyor mu? Cevap: Hayır. AYM, 6563 sayılı Kanun’un 9/1 maddesine ilişkin iptal hükmünü “yalnızca tüketici sözleşmeleri” yönünden sınırlayarak vermiştir. Ticari nitelikteki e-ticaret işlemlerinde pazar yerinin genel sorumsuzluğu devam etmektedir.

Soru 3: Pazar yeri, “Sözleşmeye sorumluluk bende değildir maddesi koydum” diyerek sıyrılabilir mi? Cevap: Hayır. Tüketici hukukunda tüketicinin yasal haklarını daraltan veya ortadan kaldıran bu tarz sözleşme hükümleri (haksız şartlar) geçersizdir. AYM bu korumayı anayasal düzeye taşımıştır.

Soru 4: Sahte veya taklit ürün satışlarında pazar yerinin sorumluluğu ne olacak?

Cevap: Karar tam da bu alanları hedeflemektedir. Pazar yeri “ben sadece yer sağlıyorum, satıcıyı bulun” diyemeyecek; aktif kontrol, filtreleme ve satıcıyı doğrulama yükümlülüğünü en üst seviyeye çıkarmak zorunda kalacaktır.

Soru 5: Bu karar e-ticaret pazar yerlerinin iflasına yol açar mı?

Cevap: İflas olmasa da iş modellerinin radikal biçimde değişmesine yol açacaktır. Pazar yerleri artık her önüne gelen mağazayı platforma kabul edemeyecek, çok sıkı teminatlar ve hukuki denetim mekanizmaları (KYC/Onboarding süreçleri) işletecektir.

Kaynaklar ve Dış Bağlantılar

1. T.C. Resmî Gazete: 2 Haziran 2026 Tarihli ve 33268 Sayılı Gazete – AYM Kararı
2. Anayasa Mahkemesi Başkanlığı: Esas Sayısı: 2024/187, Karar Sayısı: 2026/42 Gerekçeli Karar Metni
3. Mevzuat Bilgi Sistemi: 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
4. Mevzuat Bilgi Sistemi: 6563 Sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
5. EUR-Lex: European Union Digital Services Act (DSA) – Active Platform Liability Standards